Malumları olduğu üzere, Mozambik'te seçim sonuçlarına göre 49 yıldır iktidarda olan Mozambik Kurtuluş Cephesi’nin (FRELIMO) adayı 47 yaşındaki Daniel Francisco Chapo oyların %70’inden fazlasını alarak Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Sonuçların açıklanmasının ardından %20 oy ile ikinci sırada yer alan ve Mozambik’in Kalkınmasında İyimser İnsanlar Partisi (PODEMOS) tarafından da desteklenen bağımsız aday Venâncio António Bila Mondlane’nin halkı greve çağırmasıyla ülke genelinde protesto eylemleri görülmeye başlanmıştır.

Polisle protestocular arasında çıkan çatışmalar sonucunda onlarca ölünün ve yüzlerce yaralının olduğu resmi kaynaklar tarafından doğrulanmıştır. Bu kapsamda sokakların boşaldığı, okulların uzaktan eğitime geçmeye başladığı, bankaların kapandığı ve kurumların büyük çoğunluğunun kısmi çalışmaya geçtiği görülmektedir. Ayrıca bazı grev günlerinde güvenlik endişeleri nedeniyle sokağa çıkmama konusunda uyarılar gelmesi sonucunda sokaklar boşalmaktadır. DEİK’in karşı kanat kuruluşu Mozambik Ekonomi Dernekleri Konfederasyonu (CTA) Başkanı Agostinho Vuma’ya göre grevler nedeniyle ülke ekonomisinde şu ana kadar 47,4 milyon dolarlık bir zarar ortaya çıkmıştır.

Bu çerçevede, ithalatçı firmaların bankacılık işlemlerini tamamlayamamalarından dolayı ihracatçı firmalarımızın ödemelerinde süresi belli olmayan gecikmelerle karşılaşılmaktadır. Firmalarımızın ödemelerindeki gecikmelerin yanı sıra gümrüklerde fazladan beklemeler ve diğer lojistik sıkıntılar yaşadığı da görülmektedir.

Bankaların para transferlerini bazı durumlarda hiç yapamadıkları, bazı durumlarda geciktirdikleri, ödeme sistemlerinin çalışmadığı, zaman zaman kredi kartı kullanımının sekteye uğradığı görülmektedir. Mağduriyetleri en aza indirmek adına ihracatçı ve yatırımcı firmalarımızın bu hususa dikkat etmeleri önem arz etmektedir.

Öte yandan muhalefet lideri Mondlane, 7 Kasım 2024 tarihinde tüm Mozambik halkını başkent Maputo’da bir araya gelmeye ve büyük bir protesto yürüyüşü yapmaya davet etmiştir. Bu davet dolayısıyla ülke içindeki bahse konu sorunların bir süre daha devam edebileceği düşünülmektedir.

Önümüzdeki dönemde ülkeye pazar araştırması, fuar katılımı/ziyareti ve iş görüşmesi yapacak firmalarımızın süreci yakından takip ederek seyahat planlarını yeniden gözden geçirmelerinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.