Japonya’da sınır ötesi e-ticaret kapsamında gerçekleştirilen ithalat işlemlerine yönelik vergilendirme rejiminde değişikliğe gidilmesine ilişkin düzenlemeler, 2026 yılı vergi reformu paketi kapsamında kabul edilmiş olup, söz konusu düzenlemelerin kademeli olarak yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Mevcut durumda Japon gümrük mevzuatı çerçevesinde, yaklaşık 10.000 Japon yeni (de minimis eşik) altında kalan ithal gönderiler bakımından gümrük vergisi ve tüketim vergisi muafiyeti uygulanabilmekte olup, bu durum özellikle küçük hacimli ve parça bazlı e-ticaret gönderileri açısından önemli bir maliyet avantajı sağlamaktadır.

Söz konusu sistem, son yıllarda sınır ötesi e-ticaret hacmindeki artış ile birlikte yaygın şekilde kullanılmakta; firmaların ürünlerini düşük değerli çok sayıda gönderiye bölerek Japonya pazarına erişim sağlamalarına imkân tanımaktadır. Ancak Japon makamlarınca bu uygulamanın vergi kaybına yol açtığı, yerli üretici ve satıcılar aleyhine rekabet eşitsizliği oluşturduğu ve mevcut vergilendirme sisteminin dijital ticaretin gelişimine yeterince uyum sağlayamadığı değerlendirilmektedir.

Bu çerçevede kabul edilen reform ile birlikte mevcut sistemde aşağıdaki temel değişiklikler öngörülmektedir:

• Düşük değerli ithal gönderilere tanınan de minimis muafiyetinin daraltılması veya fiilen ortadan kaldırılması,
• Vergilendirme yaklaşımının ithalat (gümrük) aşamasından kısmen uzaklaştırılarak satış anına dayalı bir modele dönüştürülmesi,
• Japonya’ya yönelik satış gerçekleştiren yurt dışı satıcıların veya bu satışlara aracılık eden e-ticaret platformlarının vergi tahsilatı bakımından sorumlu hale getirilmesi,
• Belirli büyüklüğün üzerindeki platformların (yüksek işlem hacmine sahip dijital pazar yerleri) işlemlerin tarafı kabul edilerek vergisel yükümlülük üstlenmesi,
• İşlemlerin izlenebilirliğini artırmak amacıyla kayıt, beyan ve raporlama yükümlülüklerinin güçlendirilmesi

öngörülmektedir.

Yeni sistem kapsamında özellikle dikkat çeken husus, büyük ölçekli platformların yalnızca aracı değil, belirli koşullar altında vergisel açıdan “satıcı” gibi değerlendirilmesi ve tüketim vergisinin bu platformlar aracılığıyla tahsil edilmesidir. Bu yaklaşım, hâlihazırda ithalat aşamasında doğan vergilendirme modelinden farklı olarak, satışın gerçekleştiği anda vergilendirmeyi esas almakta olup, e-ticaret işlemlerinin dijital altyapısı ile daha uyumlu bir sistem tesis edilmesini amaçlamaktadır.

Anılan düzenlemelerin 1 Nisan 2028 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesi planlanmakta olup, mevcut durumda de minimis uygulaması ve ithalat aşamasına dayalı vergilendirme sistemi yürürlükte kalmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, mevzuatın kabul edilmiş olması nedeniyle firmaların orta vadeli planlamalarını yeni sisteme göre yapmaları önem arz etmektedir.