Kanada İstatistik Bürosu (StatCan) verilerine göre Kanada’da 2021 yılı Aralık ayında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) yıllık bazda gerçekleşen %4,8 oranı ile 1991 yılından beri son 30 yılın en yüksek enflasyon artışı olarak kayda geçerek zirve yapmıştır.
Kanada’da enflasyonun seyri incelendiğinde, Covid-19’un etkisi ile petrol ve konaklama hizmetleri gibi sektörlerde yaşanan aşırı talep düşüşü kaynaklı olarak enflasyon oranı 2020 yılında Kanada Merkez Bankasının (Bank of Canada-BoC) tahminlerinin altında seyrederek %0,7 seviyesinde gerçekleşmişti. Pandemi nedeniyle fiyat seviyesi hızla yükselen kağıt ürünleri ve ev temizlik ürünleri gibi belirli sektörlerde fiyatlar zamanla gerilemeye başlamıştır. Talebin arzdan daha fazla düştüğü ve ekonomik aktivitelerin yavaşladığı Kanada’da çekirdek enflasyon 2020 yılında %1,3 şeklinde gerçekleşmiştir. TÜFE’nin düşük çıkmasında esasen sınırlı sayıda ve fakat TÜFE hesap sepetinde önemli ağırlığı olan ürünlerin fiyat seviyelerindeki yüksek oranlı düşüş etkili olmuştur.
Kanada Merkez Bankası, enflasyonun yıllık %1 ila %3 bandında istikrarlı bir seyir izlemesi şeklinde hedef gütmekte olup istikrarlı oran olarak tanımladığı %2 hedefine 2023 yılına kadar ulaşılamayacağını öngörmektedir.
Söz konusu bandın üzerine 2021 Nisan ayında çıkan TÜFE yıllık bazda %3,4’e yükselmiştir. 2021 Mayıs ayında %3,6’ya yükselen TÜFE; 2021 Haziran ve Temmuz aylarında bandın üzerindeki seyrine devam etmiş ve sırasıyla %3,1 ve %3,7 oranlarına çıkmıştır.
2021 Ağustos ayında %4,1’e çıkan TÜFE; 2021 Eylül ayında %4,4 seviyesine ulaşarak 2003 Şubat’tan beri en yüksek orana ulaşmıştır. British Columbia’daki sel felaketi ve Omicron COVID-19 varyantı sebebiyle tedarik zincirlerinde yaşanan sıkıntılar ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerin olumsuz eğilime girmesi kaynaklı olarak TÜFE, 2021 yılı Ekim ve Kasım aylarında yükselişini sürdürerek %4,7 olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılı Aralık ayında ise TÜFE, ülkede son 30 yılın yıllık bazda en yüksek enflasyon artışı olarak kayda geçen %4,8 oranı ile zirve yapmıştır.
Kanada’da özellikle iklim değişikliği nedeniyle tarımsal üretimin sınırlı kalması ve yükselen gıda fiyatları ile küresel tedarik zincirlerinde yaşanan sıkıntılar sebebiyle binek araç, inşaat malzemeleri ve beyaz eşya ve ev aletleri tedariğinin sekteye uğraması kaynaklı olarak TÜFE, son dönemde beklentilerin üzerinde yükselmiştir.
Kanada’da TÜFE’nin 2021 Aralık ayında %4,8 seviyesine ulaşmasında en çok ulaştırma hizmetlerinin %8,9; konaklama hizmetlerinin %5,4; market alışverişinin %5,7; gıda fiyatlarının %5,2; dayanıklı tüketim mallarının %%5,7; binek araçların fiyatlarının %7,2 ve ev ve konut kredileri sigorta maliyetlerinin %9,3 yükselmesi etkili olmuştur.
2021 yılı Kasım ayında petrol fiyatlarındaki artış yıllık bazda %43,6 iken Omicron varyantı nedeniyle alınan ilave kapanmaların etkisiyle talepte yaşanan düşüşe paralel olarak 2021 yılı Aralık ayındaki artış %33,3 olarak gerçekleşmiştir. Kanada’da Petrol Hariç TÜFE oranı ise Aralık 2021’de %4 olmuştur.
Kanada’da TÜFE’nin 2021 Aralık ayında %4,8 olmasında önemli katkısı olan beyaz eşya ve ev aletleri sektöründe fiyatlar ortalama %8,9 oranında artarken buzdolabı fiyatları %13,9; çamaşır ve bulaşık makinesi fiyatları ise %10,4 oranında yükselmiştir. Küresel tedarik zincirinde yaşanan sıkıntılar ve iç talepte görülen artış kaynaklı olarak beyaz eşya ve ev aletleri sektöründe yaşanan söz konusu fiyat artışı, Kanada’da 1982 yılından beri yıllık bazda tespit edilen en yüksek artış olarak kayda geçmiştir.
Kanada’da ev ve konut kredileri sigorta maliyetlerinin 2021 yılı Aralık ayında %9,3’e yükselmesinde ise inşaat malzemelerindeki fiyat artışları kaynaklı olarak inşaat maliyetlerinin yükselmesi, iklim değişikliği nedeniyle yaşanan orman yangınları ve sel felaketleri nedeniyle artan hasar başvuruları etkili olmuştur.
Kanada’da 2021 yılı Aralık ayında TÜFE’nin yıllık bazda en yüksek olduğu dört Eyalet %6,7 ile Prince Edward Island; %5,4 ile New Brunswick; %5,2 ile Ontario ve %4,8 ile Alberta olmuştur. 2021 yılı Aralık ayında Alberta Eyaletinde TÜFE’deki %4,8’lik artışta en çok doğalgaz fiyatlarındaki %35,5 ve elektrik fiyatlarındaki %33,8 oranındaki artış etkili olurken Ontario Eyaleti’nin ev aletleri sektöründe ise %11,8 oranındaki artış dikkat çekmiştir.
Öte yandan, Kanada Merkez Bankası, 2022 yılı enflasyonu için 2021 yılı Ekim ayında yapmış olduğu %3,4 şeklindeki tahminini 2022 yılı Ocak ayında revize ederek %4,2’ye yükseltmiştir. Kanada Merkez Bankasının 2023 yılı enflasyon tahmini ise %2,3’tür.
Kanada Merkez Bankası, %0,25 olarak belirlediği gösterge faiz olan gecelik fazi oranını 26 Ocak 2022 itibariyle değiştirmemiştir. Ülkede enflasyon verilerinin özellikle yılın ikinci çeyreği itibariyle öngörülenden fazla yükselmesi nedeniyle Kanada Merkez Bankası faizleri düşük seviyede tutma politikasını daha kolay biçimde sürdürebilmektedir. Kanada Merkez Bankasının açıklamasında, para politikası enstrümanlarının ülkede son dönemde yükselen enflasyon eğilimi ve kısa vade için yukarı yönlü güncellenen enflasyon tahminlerine uyumlu biçimde ve ekonomide ilave bir baskı oluşturmayacak şekilde yürütüleceği ifade edilmiştir. Kanada’da enflasyonda son dönemdeki artışın geçici olduğunu ve arz tedarik zincirlerinin sağlıklı biçimde işlemesiyle birlikte düşüş eğilimine geçerek %2’ler seviyesinde sürdürülebilir biçimde oturmasının 2023 yılında olacağını tahmin eden Kanada Merkez Bankasının, bu hedefe uygun biçimde yakın dönemde faizleri yükseltme eğilimine girebileceği belirtilmiştir.