Güney Afrika Cumhuriyeti’ndeki (GAC) mevcut yatırım fırsatlarını sergilemek amacıyla 2018 yılından beri her yıl düzenlenen ‘Güney Afrika Yatırım Konferansı’nın (South Africa Investment Conference/SAIC) 4’üncüsü, bu yıl 24 Mart 2022 tarihinde Johannesburg'daki Sandton Kongre Merkezi'nde Başkan Cyril Ramaphosa’nın ev sahipliğinde gerçekleşmiştir.

Başkan Cyril Ramaphosa'nın 2018 yılından itibaren beş yıllık bir süre içinde GAC’a 1,2 trilyon Rand çekmek için yaptığı yatırım hamlesinin önemli bir parçasını oluşturan SAIC, her yıl Güney Afrika'yı cazip bir yatırım hedefi ve ticaret ortağı olarak tanıtmak için ülke genelinden ve dünyanın dört bir yanından yatırımcıları bir araya getirmektedir.

Konferansta yaptığı konuşmasında Cumhurbaşkanı Ramaphosa;

• İlk konferansdan bu yana gerçekleştirilen yatırımların ülkede önemli iş imkanları yarattığını,
• Bu yatırımların yerelleşmeyi artırarak yerel değer zincirlerini genişlettiğini,
• Ülke ekonomisine beceri, teknoloji ve bilgi birikimi getirdiğini,
• Bu yılki konferansta 80 yatırım taahhüdünün geldiğini ve toplamda 332 milyar Rand tutarında bir yatırım taahhüdüne ulaşıldığını,
• 4 yıl sonunda bu yıl iler birlikte taahhüt edilen toplam yatırım miktarının 1,14 trilyon Randa ulaşarak 4 yıl önce belirlenen hedefin %95'inin şimdiden yakalandığını,
• HEdefe ulaşmak için yalnızca 60 milyon Rand kaldığını,
• Gelecek yıl sadece hedefe ulaşmakla kalmayıp hedefin aşılacağının beklendiğini,

ifade etmiştir.

Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanı Ebrahim Patel ise SAIC’de yaptığı konuşmasında;

• İlk üç konferansta açıklanan 152 yatırım taahhüdünden 45’inin tamamlandığını,
• 57 projenin yapım aşamasında olduğunu,
• 15 projeninise pandemi veya diğer ekonomik faktörlerin etkisiyle askıya alındığını,

belirtmiştir. 

Tamamlanan projeler arasında Johannesburg Menkul Kıymetler Borsası (JSE) borsasında işlem gören ilaç devi Aspen tarafından geçen yıl Ekim ayında Covid-19 aşıları üretmek üzere başlatılan 3.4 milyar Randlık bir üretim tesisi de yer almaktadır. SAIC taahhütlerinden bir diğer önemli proje ise, 7 milyar Rand değerindeki, KwaZulu-Natal'daki Saiccor Mill'de kağıt hamuru üretim kapasitesini yılda yaklaşık 900.000 tona çıkaran ve yine JSE’de işlem gören kağıt ve ambalaj üreticisi SAPPI'dir. 

Güney Afrika Cumhuriyeti’nde yatırımı bulunan uluslararası şirketlerden Mercedes-Benz, yerel tesislerinin üçüne 10 milyar Randlık bir katkı sağlayarak yerel tedarik zincirinin güçlendirilmesine olanak sağladığını belirtmiştir. SAIC'in 2018 yılındaki lasmanı sırasında, beş yıllık bir süre içinde sabit ve mobil ağlara 50 milyar Randlık bir yatırım taahhüdü veren telekom devi Vodacom ise bugüne kadar 47 milyar Randlık yatırım yaptığını açıklamıştır.

Beş yıllık bir süre içinde yerel işletmesine 100 milyar Randlık yatırım sözü veren madencilik grubu Anglo American, Limpopo'daki açık döküm Venedik elmas madenini yeraltı madenciliğine dönüştürme konusunda önemli ilerlemeler kaydetmiştir.  Enerji sektöründeki düzenlemelerin gevşetilmesi, madencilik grubunu, Anglo'nun GAC ve komşu ülkelerdeki operasyonları için elektrik üretmek ve tedarik etmek için kullanılacak güneş enerjisi çiftlikleri inşa etmek için önemli bir noktaya getirmiştir.

Konferansta GAC’da yerleşik şirketler dışında ayrıca Belçika, Kanada, Çin, Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, Mauritius, Norveç, Pakistan, İsveç, Birleşik Arap Emirlikleri, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve ülkemizden yatırım taahhütleri alınmıştır.

Bu kapsamda, ülkemizden Arçelik’in ülkedeki yatırımı olan DEFY, 2022 yılında 317 milyon Rand ilave yatırım yapacağını açıklamıştır.

Diğer yatırım taahhütleri arasında, otomotiv sektöründe Ford’un 16.4 milyar Rand, Africa Auto Group’un 550 milyon Rand, BMW’nin 800 milyon Rand, Volkswagen’in 350 milyon Rand, imalat sektöründe DEFY dışında, RAYAL’in 280 milyon Rand, LVSA Group’un 204 milyon Rand, Huhtamaki’nin 150 milyon Rand, Tetra Pak’ın 500 milyon Rand, P&G’nin 450 milyon Rand, Gıda ve İçecek sektöründe RCL Foods’un 400 milyon Rand, Lotus’un 170 milyon Rand, Yaratıcı Endüstriler ve Moda sektöründe Warner Media’nın 350 milyon Rand, Netflix’in 929 milyon Rand, sağlık ve ilaç eczacılık sektöründe Biovac’ın 2.5 milyar Rand,  Aspen’in 500 milyon Rand, Pfizer’ın 255 milyon Rand, Siemens’in 484 milyon Rand ve enerji sektöründe African Rainbow Energy’nin 3 milyar Rand, Scatec’in 16 milyar Rand değerinde taahhütlerinin bulunduğu görülmektedir.

Konferansta ayrıca, Afrika Kalkınma Bankası Grubu Başkanı Dr. Akinwumi A. Adesina, önümüzdeki beş yıl içinde ülke için 2,8 milyar dolarlık bir paket duyururak GAC’a destek sözü vermiştir. Afrika Kalkınma Bankası Grubu'nun Güney Afrika'daki aktif portföyü, toplam yaklaşık 4,5 milyar dolarlık finansman taahhüdü ile 23 operasyondan oluşmaktadır.  1997 yılından bu yana Banka, ülkede enerji ve altyapıya yaklaşık 7 milyar dolar yatırım yapmıştır.