Belçika gıda endüstrisi federasyonu (Fevia) tarafından yaklaşık 700 üyesi ile gerçekleştirilen bir ankete göre, Ukrayna'daki savaş ve tedarik zincirindeki sorunlar nedeniyle Belçikalı gıda şirketlerinin %9'u son haftalarda üretimlerini azalttığını, %30’u ise önümüzdeki haftalarda üretimi geçici olarak askıya alabileceklerini veya azaltabileceklerini belirtiyor. Federasyon tarafından yapılan açıklamada maliyet artışlarının Belçikalı gıda şirketlerinin karlılığını şimdiye kadarki en düşük seviyesi olan %2,8'e düşürdüğü belirtilmektedir.
Pandemi ile tedarik sıkıntıları ve hammadde, ambalaj ve lojistik maliyetlerindeki artışlardan ağır etkilenen Belçika gıda sektörü 2021 yılında destek önlemlerinin de etkisiyle bir miktar toparlanmış, 2020 yılına göre sektörde ciro %13,1 artışla 61,4 milyar Avro’ya, %9,2 artan yatırımlar 1,9 milyar Avro’ya, ihracat %11,7 artışla 30 milyar Avro’ya ve istihdam %2,4 artarak 97.966 seviyesine ulaşmıştır.
Ancak küresel tedarik zinciri kesintisi ve kötü hasat dönemi nedeniyle halihazırda artan hammadde fiyatları, Ukrayna savaşı ile daha da yükselmiştir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne göre bir buçuk yılda hammaddeler %43'e kadar daha pahalı hale gelirken, Ukrayna’da savaşın başlamasından bu yana buğdayın fiyatı %50’nin üzerinde artmıştır. Ekmek ve unlu mamuller, makarna ve bisküvi üreticilerinin Rusya ve Ukrayna’dan buğday ithalatının azalması nedeniyle tedarik sorunları yaşadığı, Avrupa bitkisel yağ rafinerilerinin %35-45’ini Ukrayna’dan temin ettikleri ayçiçek yağının kıtlığı ve yüksek fiyatının ise hazır patates ürünleri ve yemek, margarin, sos, bebek maması gibi birçok farklı sektördeki üreticileri alternatif arayışına soktuğu belirtilmektedir. Diğer taraftan Belçikalı üreticiler için keten tohumu yağı, Ukrayna'nın Avrupanının en önemli tedarikçilerinden olduğu bal gibi ürünlerde de arz sıkıntısı yaşanmakta olup, enerji yoğun bir sektör olan gıda endüstrisi için enerji fiyatlarındaki hızlı artış da üretim maliyetleri üzerinde önemli bir baskı oluşturmaktadır.
Federasyon sektördeki zorlukları aşabilmek için Belçika gıda şirketlerinin enerji faturasını azaltmaya dönük mevcut yapısal önlemlere ek olarak geçici önlemler alınması ve gıda şirketlerinin gıda güvenliğine uygun alternatif hammadde ve malzemeleri hızlı bir şekilde kullanabilmelerini teminen etiketleme mevzuatı uygulamasının gevşetilmesini talep etmektedir.
