Altanbulag Serbest Bölgesi'nde bugün itibarıyla toplam 500 hektar alandan 130,5 hektarı işletmelere tahsis edilmiştir. Yeni müsait arazi 34.6 hektar ve ayrılmış arazi 188.4 hektardır. Arazinin çoğu 2018-2019 yıllarında tahsis edilmiş ve son iki yılda arazi tahsisi azalmıştır.

Bölgede bir serbest bölge hazırlık değerlendirmesi yapılıyor, ancak herhangi bir fizibilite çalışması geliştirilmedi. 2003 yılında detaylı bir çevresel değerlendirme yapılmıştır. Genel ve kısmi imar planları ile aynı yıl içinde yapılan ancak onaylanmayan master planlar halen İnşaat ve Kentsel Kalkınma Bakanlığı ile iş birliği içinde yeniden geliştirilmektedir.

Tsagaannuur Serbest Bölgesi toplam 708,5 hektar araziye sahiptir. Burada 9 kayıtlı işletme bulunmakta ve 4'üne 101,3 hektarlık arazi tahsis edilmiştir. Master plan ve Bölgenin detaylı çevre değerlendirmesi 2008 yılında yapılmasına rağmen onaylanmadı, fizibilite çalışması geliştirilmedi ve ön araştırma çalışması yapılmadı, halen “ham” olarak duruyor.

Zamyn-Uud Serbest Bölgesi, 900 hektar araziye sahiptir ve bundan 101,9 hektarı işletmelere tahsis edilmiş durumda. Bölgede kayıtlı 81 işletme bulunmaktadır. Bazı bölgesel kalkınma planları ve fizibilite çalışmaları 2011 yılında geliştirilmiş ancak şu anda onaylanma aşamasındaki süreç devam ediyor.

Khushig Vadisi Serbest Ekonomik Bölgesi yakın zamanda, Tuv vilayetine bağlı Sergelen ilçesinde bin hektarlık bir arazi üzerinde Moğolistan Parlamentosu kararıyla kurulmasına karar verildi. Bölgedeki altyapı henüz hazır değil ve inceleme ve araştırma çalışmaları devam etmektedir.

Ekonomi ve Kalkınma Bakanlığı Hudut Limanları Geliştirme ve Serbest Bölge Politikası Daire Başkan Vekili Kh.Erdenebulgan, bugün MNCCI'de düzenlenen 'Serbest Bölge Geliştirme Politikası' konulu etkinlikte “serbest bölgelerin mevcut durumu”na ilişkin yaptığı sunumunda bu bilgileri paylaşmıştır. Özellikle Altanbulag Serbest Bölgesi'ndeki altyapı inşaatı tamamlanmamış, Zamyn-Uud Serbest Bölgesi'nde endüstriyel su kaynakları yetersiz ve Tsagaannuur Serbest Bölgesi'ndeki altyapı çözülmemiş durumdadır.

Genel olarak, serbest bölgelerde işgücü politikası, insan kaynakları ve piyasa kapasitesi yetersiz ve komşu ülkelerle Serbest Bölge Anlaşması'nın yeterince anlaşılmaması gibi ortak eksiklikler vardır. Khushig Vadisi Serbest Bölgesi'nde önceki üç serbest bölgede yapılan hataları ve eksiklikleri gözden geçirerek, bunların gelecekte doğru bir şekilde yapılması gerektiği vurgulandı ve doğru bir planlama ile başlamanın mümkün olduğu görüşü dile getirildi. Bu nedenle bugün serbest bölgeleri geliştirmek ve ilerletmek için:

• Serbest bölgenin kurulması konusunda komşu ülkelerle anlaşılması, koordine ve müzakere ederek yatırımcıların görüşlerinin yansıtılması,
• İstikrarlı politikanın sağlanması,
• Kamu-özel karma sistemine geçiş,
• Yatırım ve yönetim sisteminin modelinin yatırımcı ile görüşülerek kararlaştırılması gibi konuların çözümlenmesi gerekmektedir.

Etkinliğe özel sektörü temsilen katılan Moğolistan Ulusal Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı O. Amartuvshin, “Devlet 25 yıldır serbest bölgeleri geliştirmek ve yönetmek için uğraştı. Yarım kalan ve yürümeyen işleri artık özel sektöre devredin ki, özel sektör olarak bir konsorsiyum oluşturalım. Kalan iki yılda çözüm üretelim ve nihayetinde bize sonuç lazım” diye öneride bulundu. Ekonomiden, ticaretten, yatırımdan, sınır geliştirmeden ve serbest bölgelerden sorumlu yeni bir Ekonomik Kalkınma Bakanlığı'nın kurulmasının özel sektöre güven verdiğini ve bu çalışmanın yeni bir boyuta ulaşmasını umduğunu söyledi.

Serbest bölgelere ilişkin mevzuat 1995 yılında Moğolistan'da serbest bölge kurulması konsepti ile başlamış ve en son geçen yıl Serbest Bölgeler Kanununda yapılan değişiklikler tartışılmıştır.

Bu etkinlik hakkında Ekonomi ve Kalkınma Bakan Yardımcısı S.Narantsogt’un yaptığı yorum ise “Serbest bölgenin gelişimini sınırlayan faktörler bugün daha farklı. Uygun modeli hep birlikte belirlemek, uluslararası modeli uygulamak ve somut çalışma olması için özel sektör temsilcileriyle hep birlikte tartıştık. Geçmiş bize, serbest bölgenin geliştirilmesinin yalnızca devletin sorumluluğunda olmadığını göstermiştir” oldu (montsame.mn).