Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Ekim 2023 - Mayıs 2024 dönemi mal ticaretinde yaşanan gelişmeler ışığında Ticaret İzleme Raporunu güncellemiş olup anılan güncellemelere https://www.wto.org/english/news_e/news24_e/tmwto_08jul24_e.pdf web adresinden erişim sağlanabilmektedir.
Rapora göre;
- Küresel ticaret; jeopolitik gerilimler, tedarik zincirlerinde yaşanan parçalanma ve iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle risk ve belirsizlikler ile karşı karşıya olduğu bir dönemden geçmektedir.
- İnceleme döneminde, DTÖ üyeleri mal ticaretine ilişkin daha fazla ticareti kolaylaştırıcı (169) önlem ve daha az ticareti kısıtlayıcı (99) önlem yürürlüğe koymuştur.
- Önlemlerin büyük çoğunluğu ithalata yönelik olmuş; ihracat kısıtlamalarının ise önceki dönemlerle kıyaslandığında azalış gösterdiği görülmüştür.
- İlk defa, 2021- 2023 yılları arasında uygulamaya koyulan ithalat kısıtlamaları (67), ihracat kısıtlamalarını (32) aşmıştır.
- İthalat kısıtlamaları, 2009 yılından bu yana sürekli olarak gerek değer bazında gerekse dünya ithalatlarının yüzdesi olarak artmaktadır. 2024 yılında, yürürlükte bulunan ithalat kısıtlamalarıyla hedeflenen ticaretin 2,3 milyar ABD doları olduğu tahmin edilmekte olup dünya toplam ithalatının %9,7'sini temsil etmektedir.
- İhracat kısıtlamaları ise; soğan, pirinç, şeker, zeytinyağı, tohum ve mısır gibi ürünler başta olmak üzere geniş bir yelpazedeki tarım ürünlerini hedef almaya devam etmektedir.
- İnceleme döneminde, üyelerin sanayi politikalarının bir parçası olarak devlet desteklerinde artışa gittiği tespit edilmiş; özellikle yenilenebilir ve konvansiyonel enerji kaynakları ile iklim değişikliği ve ulusal güvenlikle ilgili alanlarda sağlanan sübvansiyonlarında hızlı artış kaydedilmiştir.
- DTÖ üyeleri, 205 ticaret politikası önlemi alındığı; söz konusu önlemlerin mal ticaretine yönelik alınan tüm önlemlerin %43,3'ünü oluşturmakta; büyük çoğunluğu ise dampinge karşı önlemlerden oluşmaktadır.
- Hizmet sektörlerinde ise DTÖ üyelerince getirilen yeni önlemlerin çoğu ya ticareti serbestleştirici ya da düzenleyici nitelikte olmuştur.
- Küresel ticaretin önümüzdeki iki yıl içinde kademeli olarak artması beklenmekte olup DTÖ'nün 10 Nisan 2024 tarihli son tahminine göre, dünya mal ticareti hacminin 2024 yılında %2,6 artması beklenmektedir.
DTÖ Nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği Ticaret Müşavirliği
