Malumları olduğu üzere, Mozambik'te seçim sonuçlarına göre 49 yıldır iktidarda olan Mozambik Kurtuluş Cephesi’nin (FRELIMO) Daniel Francisco CHAPO oyların %70’inden fazlasını alarak Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Sonuçların açıklanmasının ardından %20 oy ile ikinci sırada yer alan ve Mozambik’in Kalkınmasında İyimser İnsanlar Partisi (PODEMOS) tarafından da desteklenen bağımsız aday Venâncio António Bila MONDLANE’nin halkı greve çağırmasıyla ülke genelinde protesto eylemleri görülmeye başlanmıştır.
Polisle protestocular arasında çıkan çatışmalar sonucunda yüzlerce ölünün ve binlerce yaralının olduğu resmi kaynaklar tarafından doğrulanmıştır. İlgili dönemde bankaların şubelerini kapattığı ve kurumların büyük çoğunluğunun kısmi çalışmaya geçtiği görülmektedir. Ayrıca bazı grev günlerinde güvenlik endişeleri nedeniyle sokağa çıkmama konusunda uyarılar gelmesi sonucunda sokaklar boşalmaktadır.
Bu çerçevede, ithalatçı firmaların bankacılık işlemlerini tamamlayamamalarından dolayı ihracatçı firmalarımızın ödemelerinde süresi belli olmayan gecikmelerle karşılaşılmaktadır. Firmalarımızın ödemelerindeki gecikmelerin yanı sıra gümrüklerde fazladan beklemeler ve diğer lojistik sıkıntılar yaşadığı da görülmektedir.
Bankaların para transferlerini bazı durumlarda hiç yapamadıkları, bazı durumlarda geciktirdikleri, ödeme sistemlerinin çalışmadığı, zaman zaman kredi kartı kullanımının sekteye uğradığı görülmektedir. Mağduriyetleri en aza indirmek adına ihracatçı ve yatırımcı firmalarımızın bu hususa dikkat etmeleri önem arz etmektedir.
Diğer taraftan Mondlane, Başkanlık Seçimini aslında kendisinin kazandığını ve 15 Ocak 2025 tarihinde yemin ederek göreve başlayacak kişinin Mozambik halkının direnişi sayesinde kendisinin olacağını öne sürmüştür.
Seçim sonuçlarının 23 Aralık 2024 tarihinde onaylanacağının duyurulması üzerine Mondlane yaptığı açıklamada, ülkenin kaderinin bahse konu açıklamaya bağlı olduğunu ve açıklamanın seçim doğrulunu yansıtmaması -seçim sonuçlarının aynı şekilde onaylanması- durumunda Turbo V8 olarak adlandırılan genel grev çağrısının hayata geçeceğini ifade etmiştir. Ayrıca 23 Aralık 2024 tarihinde ilgili tüm ilgili kuruluşlara yürüyüş ve limanları kapatma gibi eylemler için hazırlıklı olunması gerektiğini ifade etmiştir. Bu kapsamda 23 Aralık 2024 tarihinde bankalar şubelerini kapalı tutma kararı almıştır. Önceki protesto eylemlerinden daha şiddetli geçmesi beklenen eylemler sonucunda ülkede genel anlamda güvenlik endişelerinin daha da artabileceği düşünülmektedir.
Önümüzdeki dönemde ülkeye pazar araştırması ve ülkede iş görüşmesi yapacak firmalarımızın gelişmeleri yakından takip ederek seyahat planlarını yeniden gözden geçirilmelerinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.