Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Cumhurbaşkanı 2025 Yılı Devlet Bütçesini Onayladı

Şavkat Mirziyoyev 24 Aralık'ta 2025 yılı devlet bütçesi yasasını imzaladı. Âli Meclis Yasama Meclisi belgeyi 3 Aralık'ta kabul etti ve Senato da 18 Aralık'ta onayladı.

Gelecek yıl, GSYİH'nın yüzde 6 artarak (geçen yılın tahminlerinin altında) 1,63 katrilyon suma (yaklaşık 123 milyar dolar) ulaşması, 2026-2027'de ise sırasıyla yüzde 6,1 ve yüzde 6,3 artması bekleniyor.

Sanayinin büyüme oranının yüzde 6,1, hizmet sektörünün yüzde 14,5, tarımın yüzde 4,1, inşaatın yüzde 14,2 olması bekleniyor. Daha önce bu göstergelerin "her alandaki yapısal değişikliklerin niteliksel olarak devam etmesiyle" sağlanmasının beklendiği belirtilmişti.

Enflasyonun 2025'te yüzde 7-8'e (projede yüzde 7), 2026'da yüzde 5-6'ya, 2027'de ise yüzde 5'e düşürülmesi planlanıyor. Daha önce Merkez Bankası, 2025'in ikinci yarısından %5 enflasyona ulaşma hedefini 2026'nın ikinci yarısına kaydırmıştı.

Konsolide bütçe açığının 2025 yılında GSYİH'nın yüzde 3'üne ulaşması bekleniyor (bu yılki yüzde 4 yerine).

Ayrıca kamu borcunun makroekonomik açıdan güvenli olan GSYİH'nın yüzde 60'ını, orta vadede ise GSYİH'nın yüzde 50'sini aşmamasını sağlayacak her türlü tedbir alınacak.

Kamu borcunun 2027'de 45 milyar dolara (GSYH'nin yüzde 36,4'ü) ve 55,9 milyar dolara (GSYH'nin yüzde 36,7'si) yükselmesi bekleniyor.

Bu hedef ve yönlendirmelere göre, bütçeler arası transferler hariç, 2025 yılı konsolide bütçe gelirlerinin 430,99 trilyon sum olması bekleniyor; bu, geçen yılın sonunda 2025-2026 bütçe hedefleri belirlenirken belirlenen ilk tahminlerden yüzde 4,8 (452,46 trilyon sum) daha düşüktür.

Harcamaların 480,3 trilyon sum (498,3 trilyon sumdu) olacağı tahmin ediliyor.

Bütçe gelirlerinin 308,5 trilyon sum (330,6 trilyon), giderlerin ise 290,4 trilyon sum (323,8 trilyon sum) olması bekleniyor.

Devlet güven fonlarının gelirleri 66,5 trilyon sum (63,9 trilyon), giderleri ise 117,2 trilyon sum (99,1 trilyon) olarak hesaplanmıştır. Aynı zamanda devlet bütçesinden bu fonlara 54,4 trilyon sum (38,7 trilyon) aktarılması planlanıyor.

Emeklilik fonunun bütçe dışı gelirlerinin 58,9 trilyon sum, giderlerinin ise 74,9 trilyon sum olması bekleniyor.

Devlet programlarındaki dış borçlar payına planlanan giderler 18,8 trilyon sum (17,4 trilyon) tutarındadır.

Konsolide bütçenin maksimum açığı (devlet bütçesi, devlet özel fonlarının bütçeleri, bütçe kuruluşlarının bütçe dışı fonları ve Kalkınma Fonu fonları dahil) 49,5 trilyon sum veya GSYİH'nın yüzde 3'ü olmalıdır.

Devlet bütçesi ve devlet özel fonlarının bütçeleri 32,62 trilyon sum yani GSYİH'nın yüzde 2'si kadar açık verecek şekilde planlanıyor.

Açığın, devletin iç ve dış borçları, devlet varlıklarının özelleştirilmesine yönelik fonlar ve diğer kaynaklar pahasına kapatılması planlanıyor.

2025 yılında kamu borcunun geri ödemesi için 46,08 trilyon sum tahsis edilmesi planlanıyor. Bu rakam geçen yılın sonunda beklenenin (35,8 trilyon sum) 10 trilyon sum üzerinde. (Gazeta.uz)