OECD dün (25 Mart 2025) tarihinde “Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi Belçika 4. Aşama Değerlendirme Raporu”nu yayımlamıştır. Rapora göre ülkenin yolsuzlukla mücadele alanında kaydettiği ilerlemeleri ve karşılaşılan sorunları ele almaktadır. Kanada ve Fransa’dan baş denetçiler tarafından OECD Yolsuzlukla Mücadele Bölümü’nün desteğiyle gerçekleştirilen bu değerlendirme, önceki değerlendirmelere (2013’te 3. Aşama) ve Eylül 2024’teki saha ziyaretine dayanmaktadır.

Raporda yer alan bilgilere göre, Belçika, yolsuzlukla mücadele çerçevesini güçlendirme adına önemli yasal reformları uygulamaya koymuştur. 2024 yılında yürürlüğe giren yasal düzenlemeler kapsamında, yolsuzluk suçlarında zamanaşımı sürelerinin uzatılması ve ihbarcıların korunmasına ilişkin düzenlemelerin uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmesi olumlu karşılanmıştır. Ayrıca, şirketlerin sorumluluğunun bireysel mahkûmiyet şartına bağlanmasının kaldırılması ve yurt dışında işlenen yolsuzluk suçlarında çifte cezalandırılabilirlik şartının sona erdirilmesi, OECD standartlarına uygun adımlar olarak değerlendirilmiştir.

Buna rağmen, uygulama aşamasındaki eksiklikler raporda dikkat çekilen hususlar arasında yer almaktadır. Belçika’da, önceki değerlendirme sürecinden bu yana yalnızca üç davanın sonuçlandırıldığı ve bu davalarda sadece beş kişinin mahkûm edildiği, tüzel kişilere ise herhangi bir yaptırım uygulanmadığı belirtilmektedir. Bu durum, ülkenin ekonomik büyüklüğü ve uluslararası ticaretteki rolü göz önüne alındığında yetersiz bulunmuştur.

Rapor, yolsuzlukla mücadele birimlerinin karşılaştığı kaynak yetersizliğini ciddi bir engel olarak tanımlamaktadır. Federal savcılıklar ve Yolsuzlukla Mücadele Merkez Ofisi’nin personel, finansman ve teknik kapasiteler açısından güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, mevcut yargısal süreçlerdeki yavaşlığın davaların zamanaşımına uğramasına neden olduğu kaydedilmiştir.

Diğer taraftan, şirketlerin yolsuzluk olaylarını gönüllü olarak raporlamalarını teşvik edecek yasal düzenlemelerin ve uygulama mekanizmalarının eksikliği, önemli bir sorun olarak belirlenmiştir. Bu durumun, yolsuzluk vakalarının açığa çıkmasını engellediği değerlendirilmektedir.

OECD raporu, belirtilen eksikliklerin giderilmesi için Belçika’ya aşağıdaki önerileri sunmaktadır:

• Yolsuzlukla mücadelede görev alan kurumların kaynaklarının artırılması ve kapasitelerinin güçlendirilmesi,
• Yolsuzlukla mücadeleye yönelik kapsamlı bir stratejinin ulusal ceza politikasına entegre edilmesi,
• Mahkeme dışı uzlaşmalar için açık ve şeffaf kılavuzların oluşturulması,
• Yolsuzluk suçları için caydırıcı ve etkin yaptırımların uygulanmasının sağlanması,
• Şirketlerin gönüllü bildirimlerini teşvik edecek yasal teşviklerin sağlanması,
• Şirketlerin yolsuzluk risklerine yönelik farkındalığını artırmak üzere eğitim ve bilgilendirme programlarının geliştirilmesi,
• Yolsuzlukla ilgili mahkeme kararlarının hızlı bir şekilde yayımlanarak şeffaflığın artırılması.

Belçika’nın bu önerileri uygulama durumunu OECD Çalışma Grubu'na 2027 yılında sunacağı rapor ile bildirmesi beklenmektedir.