*IMF'ye göre İspanya, önümüzdeki birkaç yıl boyunca on ikinci sıradaki yerini koruyacak

* İspanya bir yıl içinde GSYİH’de Meksika, Avustralya ve Güney Kore'yi geride bırakacak

* Nüfus artışı, istihdam yaratma ve turizm önemli sonuçlar ortaya koyuyor

İspanya ekonomisi iyi bir dönemden geçiyor. Hiç kimse bu döngünün daha uzun süre devam edeceğini ya da bu parlak rakamların ardındaki kapsamlı büyümenin İspanyolların hayatlarını önemli ölçüde iyileştireceğini garanti edemez; ancak gerçek şu ki çarpıcı makro veriler ortaya çıkıyor. 2024'teki GSYİH büyümesi ve bu yıla ilişkin olumlu görünüm, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) İspanya'yı, uzun yıllar boyunca 15. sırada yer aldıktan sonra, GSYİH'ye göre dünyanın en büyük 12 ekonomisi arasına yeniden yerleştirmesine yol açtı. Nüfus ve iş gücündeki kuvvetli artış, turizm patlaması, Avrupa fonları ve 2024'teki küçük verimlilik artışıyla açıklanan bu sıçrama, büyümenin güçlü kalacağı 2025 yılında gerçekleşecek. Üstelik şaşırtıcı bir şekilde IMF'ye göre İspanya gelecek dönemlerde de bu pozisyonunu koruyacak.

İspanya, nitelik değil, yalnızca nicelik açısından yapılan bir sıralamada üç sıra yükseldi. Çok büyük bir GSYİH'ye sahip olmak, o ülkedeki insanların yaşam kalitesine dair çok az bilgi verse de o ekonominin küresel önemi hakkında fikir verebilir. Vatandaşların yaşam kalitesinin analiz edilmesi için kişi başına düşen GSYİH (GSYİH'nın nüfusa bölünmesiyle elde edilen değer) veya BM tarafından her yıl gerçekleştirilen İnsani Gelişme Endeksi (İGE) gibi diğer göstergeler daha güvenilirdir. Her şeye rağmen İspanya'nın ekonomik büyümesi şaşırtıcı derecede olumlu seyretti, bu da uluslararası basında olumlu manşetlere yol açtı ve ülkeyi son yıllarda avro bölgesinin itici gücü haline getirdi.

IMF'nin son tahminlerinde yayımladığı verilere göre, 2023 yılında toplam GSYİH'si cari dönemde 1,62 trilyon dolar olan ve küresel GSYİH sıralamasında on beşinci sırada yer alan İspanya, küresel GSYİH sıralamasında Meksika ve Avustralya'nın 100 milyar dolar gerisinde, Güney Kore'nin ise yaklaşık 200 milyar dolar gerisinde on beşinci sırada yer alıyordu. İspanya, sadece iki yıl içinde kaybettiği tüm mesafeyi telafi edecek ve hatta küresel ekonomide on ikinci sıraya yükselecek. IMF, İspanya'nın bu yıl nominal GSYİH'sinin 1,8 trilyon dolara ulaşacağını, tüm rakiplerini hafifçe geride bırakacağını ve bu üçlü geçişi gerçekleştireceğini öngörüyor. En şaşırtıcı olanı ise Meksika'yı (ekonomisinde yavaşlama olmasına rağmen demografik yapısı ve gelişmişlik düzeyi açısından elverişli bir ülke) geride bırakması. Ancak sürprizler burada bitmiyor.

Daha da şaşırtıcı olan, İspanya'nın bu konumunu 2030 yılına kadar uzanan projeksiyon süresince koruyacak olması. Bu öngörü, genişleyen demografik yapıya dayanıyor. IMF, İspanya nüfusunun 2024 (49 milyon kişi) ile 2030 (52 milyonu aşacak) yılları arasında 3 milyon artacağını tahmin ediyor. Nüfus artışı (göç nedeniyle) İspanya'nın iş gücünü artıracak. Diğer tüm koşullar eşit olduğunda (istihdam yaratma devam ettiğinde ve verimlilik pozitif kaldığında), GSYİH önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde büyüyecek ve İspanya'yı Avustralya, Meksika ve Güney Kore'nin önünde tutacak. IMF'nin tahminine göre İspanya'da kişi başına düşen gelir 2030 yılına kadar, mevcut 36.000 dolardan 42.300 dolara çıkacak. Oldukça iyimser görünen bu artış gerçekleşirse İspanya ekonomisinin küresel sıralamadaki on ikinci sırasını korumasına yardımcı olacak.

Bu atlamaya yol açan güncel verilere dönecek olursak, IMF İspanya ekonomisine ilişkin son değerlendirmesinde, büyümenin kısa vadede güçlü kalacağını açıklamıştı. 2025 yılında büyüme oranı %2,5 olacak. Bu, 2024'ün olağanüstü performansıyla birleşince, önceki yıllarda tam tersi yönde olan eğilime rağmen bu beklenmedik üstünlüğü ortaya çıkardı. İspanya, 2007 yılında dünyanın sekizinci büyük gücü konumuna geldi ancak o tarihten bu yana, durgun verimlilik ve son yıllara kadar üretimi engelleyen demografik yapı nedeniyle ulusal ekonomi küresel bağlamda sürekli geriledi. Tam olarak bu son faktörün göç sayesinde iyileşmesi, İspanya'nın 'makro' göstergelerinin uyanmasına izin veriyor.

Yıllar süren demografik durgunluğun ardından nüfus 2022-2024 yılları arasında yaklaşık bir milyon arttı (ve 2030 yılına kadar üç milyon daha artacak). İspanya ekonomisi genel olarak 2024 yılını oldukça olumlu bir performansla kapatarak Avrupa'da büyümenin motorlarından biri olma konumunu pekiştirdi. GSYİH, yıl boyunca Avrupa ortalamasının ve ilk tahminlerin oldukça üzerinde, %3,2 oranında büyüdü. Bu büyüme, öncelikle hem işgücü piyasasının dinamizminin hem de nüfus artışının etkili olduğu hane halkı tüketiminin gücünden kaynaklandı. Bu duruma, 2019'da GSYH'deki %6,8'lik büyüme ve aynı dönemde %18,2'lik bir büyümenin kaydedildiği kamu tüketimindeki güçlü performans da eklendi.

Her şeyin açıklaması nüfus artışı değil

Yılın en dikkat çeken unsurlarından biri de turizm hizmetleri ihracatındaki olağanüstü büyüme oldu. Pandemi sonrası toparlanma yılları hariç tutulduğunda, ihracat tüm tarihi serinin en yüksek büyüme oranına ulaştı. Ekonomik iyileşmeye, turizm dışı hizmet ihracatındaki güçlü performansın yanı sıra, dış dengede iyileşmeye neden olan ithalat artışındaki yavaşlama da katkıda bulundu. Bununla birlikte, pandemi sonrasında hâlâ toparlanamayan sermaye mallarına yapılan yatırımlar ve yıl boyunca toparlanamayan mal ihracatı gibi bazı göstergeler daha zayıf bir tablo çizdi.

Gelir açısından bakıldığında, İspanyol hane halklarının gelirleri 2024 yılında %8,7 oranında arttı. Bu artış, ortalama ücretlerdeki %5’lik yükseliş, istihdamdaki büyüme ve yatırım gelirleri ile sosyal yardımlardaki artış sayesinde gerçekleşti. Ancak hane halklarının tüketim harcamaları daha yavaş bir hızda arttı. Bu durum, kullanılabilir gelirlerinin %13,6’sına ulaşan yüksek bir tasarruf oranını korumalarını sağladı. Mali alanda ise, Kamu İdaresi yılı, Valensiya’daki DANA kaynaklı harcamalar hariç tutulduğunda GSYİH’nin %2,8’i kadar bir bütçe açığıyla kapattı (bu harcamalar dâhil edildiğinde açık %3,15).

Genel ve makro düzeyde bakıldığında, İspanya ekonomisi dikkat çekici bir performans sergiliyor. Son yıllardaki güçlü büyüme, euro bölgesi ekonomisinin durgunluğa girmesini veya daha da kötüleşmesini önlemede hayati bir rol oynadı. 2023 yılında 780.000 ve 2024’te yaklaşık 500.000 yeni iş imkânı yaratılması, GSYİH büyümesinin ana motoru hâline geldi. Bazı ekonomistler bu durumu, İspanya'yı şu an için Avrupa'daki durgunluğun ortasında bir büyüme kalesi haline getiren "ülkeye özgü bir döngü" olarak tanımlıyor.

https://www.eleconomista.es/economia/noticias/13362768/05/25/espana-supera-a-tres-paises-en-pib-y-vuelve-al-top-12-de-la-economia-global-con-sorpresa-incluida.html