Ekvator Hükümeti, 2025 yılının ikinci yarısında bütçe açığını azaltmak ve kamu maliyesini güçlendirmek amacıyla bir dizi ekonomik düzenlemeyi 02/06/2025 tarihinde kamuoyuyla paylaşmıştır. Yürürlüğe giren bu tedbirlerin yıllık yaklaşık 498 milyon ABD Doları tutarında kamu geliri oluşturması beklenmekte olup, yılın ikinci yarısında bu miktarın yaklaşık 264 milyon ABD Dolarının bütçeye yansıması öngörülmektedir.
Alınan başlıca önlemler aşağıdaki gibidir:
- Ton Balığı Filolarına Yönelik Dizel Sübvansiyonunun Kaldırılması:
Büyük ölçekli ton balığı avcılığı yapan filolara yönelik dizel sübvansiyonu kaldırılmıştır. Bu uygulama, yalnızca büyük ticari filoları kapsamakta, küçük ölçekli balıkçıları kapsam dışında bırakmaktadır. 4 Haziran 2025 itibarıyla yürürlüğe giren bu düzenleme ile, 2024 yılında bu kalemde harcanan 42 milyon ABD Doları tutarında yıllık tasarruf sağlanması beklenmektedir. Ayrıca, ton balığı filosunun yenilenmesine katkı sağlamak üzere Banco del Pacífico aracılığıyla 42 milyon ABD Doları tutarında bir kredi hattı devreye alınacaktır.
- Elektrik Tarifelerinde Artış:
Yüksek gerilim (AV1) ve orta gerilim (MV) segmentinde faaliyet gösteren ticari tüketicilere yönelik elektrik tarifelerinde artışa gidilmiştir. AV1 grubundaki kullanıcılar için kWh başına fiyat 7,91 sentten 10,22 sente; MV grubundaki kullanıcılar için ise 9,27 sentten 11,64 sente yükseltilmiştir. Konut kullanıcıları ile kamu hizmeti sağlayan bazı kuruluşlar bu artıştan muaf tutulmuştur. Devlet, bu artıştan AV1 grubundan 78 milyon dolar, MV grubundan ise 178 milyon dolar olmak üzere toplamda 256 milyon dolar gelir beklemektedir. Ekvator Enerji Odası verilerine göre, ülkede elektrik üretim maliyeti ortalama 3,4 cent/kWh olup, dağıtım ve pazarlama maliyetleri eklendiğinde bu rakam yaklaşık 10 cent/kWh’ye ulaşmaktadır. Ancak altyapı yatırımlarının da dikkate alınması halinde, sürdürülebilir bir enerji sistemi için tarifelerin 14 cent/kWh düzeyinde olması gerektiği belirtilmektedir.
- Madencilik Faaliyetlerine İlişkin Yeni Bir Ücretin Uygulamaya Konması:
Madencilik sektörüne yönelik olarak, 31 Mayıs 2025 tarihinde Madencilik Düzenleme ve Kontrol Kurumu (ARCOM) tarafından onaylanan yeni bir denetim ücreti (tasa minera) uygulamaya koyulmuştur. Küçük, orta ve büyük ölçekli madencilik faaliyetlerini kapsayan bu ücret; projenin aşaması, ruhsat türü, işlenen mineral türü ve tahsis edilen hektar sayısına göre değişmektedir. Zanaatkâr madencilik bu uygulamanın dışında tutulmuştur. Bakanlık, bu düzenlemenin kamu bütçesine yıllık 200 milyon ABD doları üzerinde gelir sağlayacağını öngörmektedir. Elde edilecek gelirlerin özellikle çevresel ve teknik denetimlerin artırılması ve kaçak madencilikle mücadelede kullanılması planlanmaktadır.
