2 Haziran 2025 tarihinde Kanada Başbakanı Mark Carney, Saskatchewan eyaletinin Saskatoon kentinde eyalet başkanlarıyla bir araya geldi. Bu toplantı, Carney’in Nisan ayında federal seçimleri kazanmasının ardından eyalet başkanlarıyla gerçekleştirdiği ilk zirve oldu.

Başbakan Carney, Kanada’yı G7’nin en güçlü ekonomisi ve enerji alanında küresel bir güç haline getirmek için büyük altyapı projelerini hızlandırmayı hedeflediklerini açıkladı. Ayrıca eyaletler arası ticaret engellerinin kaldırılması ve ülkenin dışa bağımlılığının azaltılmasının da öncelikler arasında olduğunu vurguladı.

Toplantıya ilişkin resmi açıklamaya aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilmektedir. https://www.pm.gc.ca/en/news/statements/2025/06/02/first-ministers-statement-building-strong-canadian-economy-and-advancing-major-projects

Toplantı sonrasında Ontario Eyalet Başkanı Doug Ford, “Son 10 yılın en verimli toplantısıydı” değerlendirmesinde bulundu. Eski Başbakan Justin Trudeau’ya sert eleştiriler yöneltmiş olan Alberta Eyalet Başkanı Danielle Smith ise Carney’in gündeminin umut verici olduğunu belirtti.

Carney, Kanada genelindeki büyük ölçekli projelerin onay süreçlerinin, mevcut durumda 10 yıla kadar sürebildiğini belirterek, bu sürecin iki yıl içinde tamamlanmasını öngören bir yasa teklifi üzerinde çalıştıklarını belirtti. Hızlandırılması hedeflenen projeler arasında otoyollar, demiryolları, limanlar, havalimanları, boru hatları, nükleer enerji projeleri, temiz enerji yatırımları ve elektrik iletim hatları yer almaktadır.

Projelerin seçiminde dikkate alınacak başlıca kriterler:

• Kanada ekonomisine önemli katkı sağlaması
• Başarıyla tamamlanma olasılığının yüksek olması
• Çevresel açıdan sürdürülebilir olması
• Yerli topluluklar için öncelikli görülmesi

Ancak, özellikle petrol ve doğalgaz boru hatları gibi tartışmalı projeler konusunda eyaletler arasında uzlaşma sağlanıp sağlanamayacağı belirsizliğini korumaktadır. Bu tür projelere yerli topluluklar ve çevreci gruplar tarafından ciddi itirazlar yöneltilmektedir.

Hangi projelerin önceliklendirileceği konusunda bir açıklama yapılmamış olmakla birlikte Carney, “karbonsuzlaştırılmış” petrol ve gaz boru hatlarının Hükümetin değerlendireceği projeler arasında yer aldığını belirtmiştir.

Kaynak: https://www.theglobeandmail.com/canada/article-mark-carney-first-ministers-meeting-infrastructure-economy/

Alberta Eyaleti ve Enerji İhracatı

Petrol ve doğalgaz kaynaklarının Asya ve Avrupa pazarlarına ulaştırılması, Kanada’nın ihracatın çeşitlendirilmesi hedefinde kritik önemdedir. Mevcut durumda bu kaynaklar büyük ölçüde Alberta'dan ABD’ye ihraç edilmektedir.

Bu kapsamda, Alberta’dan British Columbia eyaletinin Kitimat şehrindeki LNG Canada terminaline uzanan Coastal GasLink doğal gaz boru hattı tamamlanmıştır. LNG Canada’nın, 2025 yılı içinde başta Asya olmak üzere uluslararası pazarlara ihracata başlaması planlanmaktadır.

Ayrıca, Alberta’dan British Columbia eyaletinin Burnaby şehrine petrol taşıyan Trans Mountain boru hattının kapasitesi 2024 yılında üç katına çıkarılmış olup bu sayede Asya ülkelerine bir miktar petrol ihraç edilebilmektedir.

Bunun dışında Alberta Eyaleti, petrol ve doğalgaz kaynaklarının Asya pazarına ulaştırılması amacıyla British Columbia'nın kuzey kıyısına uzanacak bir petrol boru hattı ve Avrupa pazarına erişim için ise ülkenin doğu kıyısına veya Hudson Bay Körfezine açılacak boru hatlarının inşa edilmesini talep etmektedir. Ancak, British Columbia ve Quebec eyaletleri bu tür projelere sıcak yaklaşmamakta, çevresel ve siyasi kaygılar öne sürülmektedir. Ayrıca, söz konusu güzergahlar için halihazırda kamuoyuna açıklanmış somut bir proje bulunmamaktadır.

Alberta Başbakanı Danielle Smith, federal hükümetten, British Columbia eyaletinin kuzey kıyısına uzanacak bir petrol boru hattı projesine destek verilmesini, ayrıca çevrenin korunması ve emisyonların azaltılmasına yönelik mevcut düzenlemelerin kaldırılmasını veya gevşetilmesini talep etmektedir.

Kaynak: https://www.theglobeandmail.com/politics/opinion/article-pipelines-west-or-east-mark-carney/

Ontario Eyaletindeki Ring of Fire Maden Sahası

Ontario sınırları içindeki Ring of Fire madencilik bölgesi, kromit, bakır, çinko, altın ve lityum gibi kritik maden rezervleriyle Kanada’nın stratejik kaynak alanlarından biridir. Bölgenin ulaşım ve altyapıya kavuşturulması, Ontario Başbakanı Doug Ford tarafından güçlü şekilde desteklenmektedir.

Ontario Hükümeti ayrıca, madencilik yatırımlarının önünü açmak amacıyla “Özel Ekonomik Bölgeler” ilan edilmesini öngören Bill 5 adlı yasa tasarısını gündeme almıştır. Ancak bu tasarı yerli halklara danışılmadığı ve çevre koruma yasalarını zayıflattığı gerekçeleriyle eleştirilmektedir.

Kaynak: https://www.theglobeandmail.com/opinion/article-carney-ford-ring-of-fire-different-plans/