Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Ruanda ekonomisi, baz yılının değişmesiyle birlikte 2025 yılının ikinci çeyreğinde %7,8 oranında büyüdü

Ruanda’nın ekonomisi, gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) ile ölçüldüğünde, 2025 yılının ikinci çeyreğinde (Q2) 5,79 trilyon Rwf’yi aştı ve bu rakam, 2024’ün aynı dönemine göre %7,8 büyümeyi temsil etti.

Ruanda Ulusal İstatistik Enstitüsü (NISR), açıklanan tüm rakamların 2017 yerine yeni 2024 baz yılı kullanılarak hesaplandığını belirtti.

Yeni rakamlar 17 Eylül’de Kigali’de NISR yetkilileri tarafından açıklandı.

İncelenen dönemde, hizmet sektörü GSYH’nin %50’sini, tarım %23’ünü, sanayi %21’ini oluştururken, net dolaylı vergiler %5’ini oluşturdu.

  • Tarım sektörü %8 büyüdü,

  • Sanayi %7,

  • Hizmetler %9 arttı.

Tarımda, gıda ürünleri üretimi %3 artarken, ihracat ürünleri üretimi %42 yükseldi. Bu artışın başlıca sebebi, kahve üretimindeki %121’lik artış oldu. Bu durum, uluslararası piyasa fiyatlarının elverişli olmasından ve geçmiş dönemde yapılan kahve yeniden dikimi ve kahve ağacı gençleştirme çalışmalarından kaynaklandı.NISR Genel Direktörü Ivan Murenzi, “Bir süre önce, özellikle daha iyi verim için yeni ağaçlar dikildiğini bildirmiştik. Bu da üretimde ve büyümede artış olarak geri dönüyor” dedi.

Buna karşın, çay üretimi %9 azaldı.

Sanayi sektöründe:

  • Madencilik ve taş ocakçılığı %12 arttı,

  • İnşaat faaliyetleri %5 yükseldi,

  • İmalat %8 arttı.

İmalat artışında:

  • Gıda işleme %10,

  • Metal ürünleri, makine ve ekipman %19,

  • Kimyasallar, kauçuk ve plastik ürünler %24,

  • Metal dışı mineraller (özellikle çimento) %23 arttı.

Buna karşılık, tekstil, giyim ve deri üretimi %9, içecek ve tütün %4 azaldı.

Hizmet sektöründe:

  • Toptan ve perakende ticaret %13,

  • Ulaşım %5 arttı. (Hava taşımacılığı %13 düştü, kara taşımacılığı %10 arttı).

  • Otel ve restoran sektörü %7 küçüldü, 2024’ün aynı çeyreğinde %18 büyüme göstermişti.

  • Finansal hizmetler %8,

  • Bilgi ve iletişim %11,

  • Kamu yönetimi %16,

  • Eğitim %5,

  • Sağlık %10 arttı.

Baz yılının değiştirilmesinin nedeni

NISR, GSYH’nin yeniden bazlanmasını tamamladığını, bunun uluslararası tavsiyeler doğrultusunda her 5–10 yılda bir yapıldığını ve ekonomideki değişimleri daha doğru yansıtmak amacı taşıdığını belirtti.

Bu çalışma, fiyat değişimleri, mal ve hizmetlerin önemindeki kaymalar, yeni ekonomik faaliyetlerin ortaya çıkması ve üretim teknolojilerindeki değişiklikler gibi unsurları dikkate alıyor.

2024 baz yılına göre yapılan revizyon, 2024 GSYH’sinin önceden açıklanan 18,78 trilyon Rwf’den %6 daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu rakam 19,9 trilyon Rwf olarak güncellendi.

Murenzi, “2024 için daha önce %8,9 büyüme açıklamıştık. Ancak yeni hesaplamalarla bu oran %7,2’ye düştü” dedi.

Bu arada, 2025’in ilk çeyreğinde GSYH büyümesi %6,5 olarak kaydedildi. Bu oran, önceden (2017 baz yılıyla) %7,8 olarak rapor edilmişti.