Nyagatare ve Nyabihu ilçelerinde geliştirilen iki yeni sanayi parkı, endüstriyel atıkları değerli kaynaklara dönüştürmek için döngüsel ekonomi modelleri ile entegre edilmiş şekilde yalnızca tarımsal işleme (agro-processing) faaliyetlerine ayrılacak. Bu girişim, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (MINICOM) tarafından açıklandı.2024-2034 döneminde uygulanacak yeni sanayi politikası, sanayileşmeyi hızlandırmak için öncelikli sektörleri belirliyor ve bunların başında tarımsal işleme sektörü geliyor.

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Sanayi Politikası Analisti Fred Mugabe, bu sanayi parklarının politikanın uygulanmasına önemli katkı sağlayacağını belirterek şunları söyledi:“Nyagatare ve Nyabihu gibi bölgelerde gıda endüstrilerine özel sanayi parkları kuruyoruz. Bu parklar tamamen tarım-gıda işletmelerine ayrılacak.”

Bakanlığa göre, Rwanda’daki sanayi parklarının yaklaşık %80’i faal durumda, geri kalanı ise farklı geliştirme aşamalarında.Nyabihu Sanayi Parkı, 50 hektarlık bir alanı kapsıyor ve şu anda arazi kamulaştırmasının üçüncü aşamasında.Nyagatare Sanayi Parkı da tarımsal işleme odaklı olup mühendislik tasarımı aşamasında bulunuyor.

2050 yılına kadar Nyabihu’daki sanayi bölgelerinin 143 hektara ulaşması, Nyagatare ilçesindeki sanayi alanlarının ise 605 hektara çıkarılması planlanıyor.Bakanlık, Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) ile iş birliği yaparak bu parkların fizibilite çalışmalarını yürütüyor.

Tarımsal İşleme Fırsatları

Nyagatare İlçesi’nde öğütme, süt ürünleri işleme ve meyve koruma gibi tarımsal işleme endüstrileri yüksek talep görüyor.Doğu Eyaleti’nin sığır koridorunda yer alan Nyagatare, hayvancılık, yem üretimi, süt ve et işleme, kümes hayvancılığı, su ürünleri yetiştiriciliği, bahçecilik ve soğuk zincir altyapısı alanlarında önemli yatırım fırsatları sunuyor.

Yatırımcılar, Nyagatare Modern Mezbahası, Mısır Değirmeni Fabrikası, süt işleme tesisleri ve tarım ile imalat ürünleri için modern pazar yönetimi gibi projelere katılabiliyor.

Nyabihu İlçesi, piretrum, kahve ve çay gibi nakit ürünler ile patates, mısır, darı, fasulye ve çeşitli sebzeler (lahana, havuç, soğan) yetiştirilen verimli bir tarım bölgesidir.Politika, modern tarım tekniklerinin benimsenmesini ve yüksek büyüme potansiyelli tarımsal değer zincirlerine odaklanılmasını vurguluyor.

Rwanda’nın bahçecilik alt sektörü, özellikle ihracat açısından güçlü bir büyüme potansiyeline sahip.Başlıca ürünler arasında biber, domates, yeşil fasulye, makademya cevizi, üzüm ve tutku meyvesi (passion fruit) yer alıyor.Ayrıca reçel, kurutulmuş meyve, meyve suyu ve kuruyemiş gibi ürünlerin işlenmesinde de fırsatlar mevcut.

Şeker Üretimi ve Yerel Üretimin Önemi

Rwanda, gıda ve içecek sanayisini desteklemek için büyük miktarda şeker ithal etmek zorunda.Yerel üretim %12’nin altında olup artan talebi karşılamakta yetersiz kalıyor.Politika, yerel şeker üretiminin ekonomik, çevresel ve stratejik faydalar sağlayarak gıda güvenliği, ekonomik bağımsızlık ve sürdürülebilirliği desteklediğini belirtiyor.

“Hükümetin şeker fabrikalarına hammadde sağlayacak şeker kamışı tarlaları için arazi tahsisi yapması gerekiyor,” ifadesi politika belgesinde yer alıyor.

Tarımsal İşleme Sanayi Parkları ve Döngüsel Ekonomi

Döngüsel ekonomi, atıkları ortadan kaldırmayı ve kaynak verimliliğini en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen bir ekonomik sistemdir.Temel ilkeleri “azalt, yeniden kullan, onar, yeniden üret, geri dönüştür” şeklindedir.

Yeni sanayi politikası kapsamında, şeker üretiminden çıkan atıklar elektrik, organik gübre, hayvan yemi ve diğer ürünlere dönüştürülüyor.Bu girişim, 2024-2034 sanayi politikasıyla uyumlu olup sanayi parklarında atık yönetim altyapısı kurulmasını, özel sektör yatırımlarının teşvik edilmesini ve kamu-özel ortaklıklarının değerlendirilmesini öngörüyor.

Politika ayrıca, gıda atıklarını karbon negatif gübreye dönüştürme gibi yenilikleri destekleyen girişimlerin teşvik edilmesini öneriyor.

Fred Mugabe, “Sanayi parkları birbirine entegre olacak, döngüsel ekonomi ilkelerine uygun en iyi uygulamaları paylaşacak,” dedi.Ayrıca, “Yeni sanayi politikası, yeşil sanayileşmeyi ve düşük karbonlu değer zincirlerinin geliştirilmesini teşvik etmek için kabul edildi,” ifadelerini kullandı.

Yeşil Girişim Örneği: Triumvirate

Jean Pierre Niyigena, gıda işleme sektöründe girişimci olarak yeşil sanayileşme ve döngüsel ekonomi politikalarını destekliyor.Kurucusu olduğu “Triumvirate” adlı şirket, sambaza balığı unundan (protein açısından zengin, çocuklar için besleyici bir ürün) üretim yapıyor ve yan ürünleri değerli kaynaklara dönüştürüyor.

“Kurutma ve öğütme ekipmanları satın alarak üretim kapasitemizi günde 200 kg’dan 1 tona çıkardık.İşlem sırasında kullanılan suyu domuz çiftçilerine veriyoruz.Balık kafaları ve diğer kalıntılar hayvan yemi olarak satılıyor, böylece ek gelir sağlanıyor.Döngüsel ekonomi ilkelerini benimseyerek atıkları azaltıyor ve hammadde değerini en üst düzeye çıkarıyoruz,” dedi.

Uzman Görüşü: Döngüsellik ve Sürdürülebilir Kalkınma

Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) Afrika Bölgesi Vital Landscapes Direktörü Susan Chomba, döngüselliğin sürdürülebilir kalkınmayı, iklim değişikliğiyle mücadeleyi ve gıda sistemi sorunlarını (özellikle gıda kaybı ve israfı) ele almak için önemli olduğunu vurguladı.

“Teknik destek, KOBİ’lerin yenilik yapmasına ve atıkları değerli ürünlere dönüştürmesine yardımcı oluyor.Bazı KOBİ’ler, organik çiftlik atıklarını gübreye ve protein açısından zengin larvalara dönüştüren Black Soldier Fly teknolojisini kullanıyor.Rwanda’nın deneyimi, Kenya ve Etiyopya ile bilgi paylaşımına ilham verdi.Ülkede güçlü bir politik ortam ve siyasi irade var,” dedi.

Chomba, politika entegrasyonunu takdire şayan buldu:

“Rwanda, politika reformlarında öncüdür; diğer ülkeler hâlâ bu fikirleri uygulamaya dönüştürme aşamasındadır.”