Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, ülkenin Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) ulusal uygulama stratejisi kapsamında öncelikli ihracat ürünlerine öncelik vereceği bir plan ortaya koymuştur. AfCFTA, mallar ve hizmetler için tek bir kıtasal pazar oluşturmayı amaçlayan bir ticaret anlaşması olup, Ruanda’nın özellikle çevre dostu ve sürdürülebilir ürünleri teşvik etmektedir. Ülkenin çevresel sürdürülebilirlik potansiyeline sahip ihracat odaklı sektörleri arasında çay, kahve, avokado, bal ve bahçecilik (hortikültür) gibi ürünler yer almaktadır. Ticaret Bakanlığı Ticaret ve Yatırım Genel Direktörü Doreen Ntawebasa Hategekimana, AfCFTA uygulama stratejisinin ülkenin bölgesel ve kıtasal pazarlara entegrasyonunu derinleştirmeyi ve özel sektörün yeni iş ve yatırım fırsatlarını yakalamasını sağlamayı amaçladığını belirtmiştir.

Öncelikli ürünler ve yeşil strateji

Bu hedefe ulaşmak için bakanlık, hükümetin iklim dostu, sürdürülebilir ve düşük karbonlu büyümeyle uyumlu ürün ve hizmetleri tanımlamasını, geliştirmesini ve teşvik etmesini sağlayacak “Yeşil Ek Strateji” (Green Supplement) adlı bir tamamlayıcı strateji geliştirmiştir.

Öncelikli yeşil değer zincirleri arasında;

• Tarım ve gıda işleme (agro-processing),

• Tekstil ve deri ürünleri gibi hafif veya katma değerli mal üretimi,

• Dijital ticaret, profesyonel hizmetler, bilişim (ICT) ve lojistik gibi hizmet ihracatı yer almaktadır

Hategekimana’ya göre öncelikli sektörler arasında;

• Agro-processing (çay, kahve ve diğer tarım ürünleri),

• Madencilik ve mineral işleme (kalay, koltan, tungsten ve diğer metaller),

• İnşaat malzemeleri (çimento, kireç, yapı malzemeleri) bulunmaktadır.

Ayrıca tekstil ve konfeksiyon, deri ve post ürünleri, işlenmiş metaller ve yakıtlar (örneğin rafine petrol ve metalik ürünler) da bölgesel yeniden ihracat için öncelikli alanlar arasındadır.

Hava kargo ve lojistik hizmetleri de ülkeyi bölgesel bir ticaret merkezi haline getirmek ve Afrika içi ticareti artırmak amacıyla önceliklendirilmiştir.

Yeşil ihracat fırsatları ve sektör görüşleri

Ruanda Bahçecilik İhracatçıları Derneği Başkanı Robert Rukundo, bahçecilik sektörünün yeşil ihracat pazarına hazır olduğunu, çünkü çiftçilerin zaten eko-dostu uygulamalar benimsediğini belirtmiştir.

Sınır ötesi ticaret fırsatları ve engeller

Rukundo, Afrika’daki bölge içi ticaretin yalnızca %15–17 seviyelerinde olduğunu belirterek Ruandalı ihracatçılar için önemli fırsatlar bulunduğunu söyledi. Ancak, bu fırsatların önündeki en büyük engellerin altyapı eksiklikleri ve tarife dışı engeller olduğunu vurgulamıştır.

“Depolama, lojistik, sözleşme yönetimi ve kalite güvencesine yatırım şarttır. Ayrıca vergi teşvikleri, katma değer politikaları ve muafiyetlere erişim, yalnızca yabancı yatırımcılara değil, yerel yatırımcılara da sunulmalı,” demiştir.

Organik tarım ve yatırım ihtiyacı

Çiftçiler, uluslararası pazarda yüksek talep gören organik ürünler üretmek için yeni tarım tekniklerine destek talep etti.Avokado çiftçileri temsilcisi Pacifique Nshimiyimana, Ruanda’nın Orta Doğu pazarına avokado ihraç etmeye başladığını belirtti:

AfCFTA kapsamında devletin rolü

Çiftçilerin Afrika içi pazara erişimini kolaylaştırmak için hükümet, Ticaret Kolaylaştırma Tek Durak Merkezi (One-Stop Centre) gibi girişimler başlatmıştır.Ayrıca, Ulusal AfCFTA Uygulama Komitesi (NIC) kurulmuştur.