Rwanda’nın bu yıl kahve ihracatından 192 milyon ABD dolarına kadar gelir elde etmesi bekleniyor, Ulusal Tarımsal İhracat Geliştirme Kurulu (NAEB) verilerine göre. Bu gelir, uluslararası pazarlara gönderilecek tahmini 32.000 ton kahveden sağlanacak.

Tarımsal ve hayvansal ürünler, Rwanda’nın en güçlü döviz kaynağı olmaya devam ediyor. 2023/24 mali yılında, ülke tarımsal ürün ihracatından 839,2 milyon ABD dolarından (1,2 trilyon Ruanda Frangından) fazla gelir elde etti.

Kahve bu performansta merkezi bir rol oynamayı sürdürüyor. Sadece bu yıl ürün, 78,71 milyon ABD doları gelir üreterek, Rwanda’nın yüksek kaliteli, uluslararası talebi güçlü özel nitelikli (speciality) kahve üreticisi olarak itibarını pekiştirdi.

Gelecekteki kazançları artırmak için NAEB, ülkenin kahve plantasyonlarını genişletme ve yenileme çalışmalarını yoğunlaştırıyor. Bu yıl 1.043 hektara 2.902.145 fide dikilecek, ayrıca 443 hektarlık yaşlı ve düşük verimli ağaçlar, çoğu 30 yılı aşkındır üretimde olan, yenileriyle değiştirilecek. Geçen yıl, uzun vadeli genişleme stratejisinin bir parçası olarak çiftçiler 1,3 milyon fide dikmişti.

Bu büyümenin önemli itici güçlerinden biri, 2029 yılına kadar sürecek olan Küçük Ölçekli Tarım İhracatı Rekabetçiliğini Artırma (PSAC) Projesi. PSAC kapsamında 3.050 hektara 9 milyon kahve fidesi dikilecek. Bu girişim, küçük ölçekli çiftçilerin ihracat ürünlerinin hem miktarını hem de kalitesini artırmalarına destek olarak, küresel pazarlarda daha rekabetçi olmalarını sağlıyor.

PSAC şu anda çay ve kahve üretiminde öne çıkan altı ilçede aktif: Nyaruguru, Karongi, Nyamasheke, Rutsiro, Nyabihu ve Rulindo.

NAEB Genel Direktörü Bizimana Claude, ihracat büyümesini sağlamak için çiftçilerle iş birliğinin önemini vurguladı.

“Ülke genelindeki kahve çiftçileriyle yakın çalışarak, yaşlı ağaçları yenileriyle değiştirip ekim alanlarını genişleterek ihracatı artırmayı hedefliyoruz,” dedi. “NAEB, daha yüksek verim ve daha iyi kalite için yeni fideler ve gübre sağlıyor; böylece çiftçilerin daha iyi fiyatlar elde etmesine yardımcı oluyor.”

Birçok çiftçi için etki şimdiden görünür hâlde. Karongi Bölgesi’ndeki Mubuga sektöründen deneyimli kahve yetiştiricisi Seth Ndutiye, 30 yıldır kahve yetiştiriyor.

“15 yaşında kahve dikmeye başladım ve şu anda 2.000 ağacım var,” dedi. “NAEB’in sağladığı yeni fideler sayesinde üretimimiz önemli ölçüde arttı.”

Ndutiye, yaşlı ağaçların uzun süredir sorun olduğunu, bazılarının onlarca yıl boyunca ağaç başına üç kilogramdan az ürettiğini belirtti. Buna karşılık, yeni çeşitlerin ağaç başına 12 kilograma kadar verim verdiğini, bunun da daha yüksek gelir ve daha sürdürülebilir bir kahve üreticiliği geleceği için umut yarattığını söyledi.

Rwanda’nın kahve sektöründeki bu yenilenen hamlesinin, ihracat büyüme ivmesini koruması ve ülke genelindeki binlerce küçük ölçekli çiftçinin geçim kaynaklarını güçlendirmesi bekleniyor.