Yerel kaynaklarda yer alan bilgilere göre, Dünya Bankası Grubu, 5 Aralık'ta Ülke İklim ve Kalkınma Raporu'nu (CCDR) yayınladı. Rapora göre, iklimdeki değişiklikler Kırgızistan'ın GSYİH'sını yüzyılın ortasına kadar %2-4 oranında azaltabilir, ancak zamanında yapılan dönüşüm önemli faydalar sağlayabilir.
Yoksullukla mücadelede elde edilen başarılara rağmen (2000 yılında %62,6 olan yoksulluk oranı 2024 yılında %26'ya düşecek), hükümetin ekonomik hedefleri tehlike altında. Uzmanlar, sıklaşan yağmurlar, heyelanlar ve aşırı sıcakların kalkınmayı yavaşlatabileceği konusunda uyarıyor. Uyum önlemleri alınmazsa, 2040 yılına kadar çoğunluğu kırsal bölgelerde yaşayan 170 bin kişi daha yoksulluk sınırının altına düşme riskiyle karşı karşıya.
Bu durum, kilit sektörleri etkileyecek:
Tarım: sulama suyunda %24'e varan bir eksiklik bekleniyor, bu da çiftçilerin gelirlerinde yıllık %5-10'luk bir kayba yol açacak;
Altyapı: doğal afetler nedeniyle hasar gören yolların ve köprülerin onarım masrafları yıllık 100 milyon doları aşabilir;
Güvenlik: sel ve heyelan tehdidi nüfus için üçte bir oranında artacak.
Aynı zamanda rapor, adaptasyonun muazzam ekonomik potansiyelini de vurgulamaktadır. 2050 yılına kadar karbon nötrlüğüne ulaşmak, Kırgızistan'ın elektrik ihracatından 3,5 milyar dolar kazanmasını ve petrol ürünleri ithalatından yaklaşık 3 milyar dolar tasarruf etmesini sağlayacaktır. Hidroelektrik enerji üretimi, nehirlerin akışının artmasıyla %11 oranında artabilir.
"Yeşil" geçiş, istihdam sorunlarını da çözecektir. Altyapının uyarlanması ve karbonsuzlaştırma projeleri, enerji, inşaat ve tarım sektörlerinde 45 bin yeni iş oluşturabilir. Ancak bu senaryonun hayata geçirilmesi için büyük ölçekli yatırımlar gerekiyor. Bankanın tahminlerine göre, ulaştırma ve enerjiye yapılacak ek yatırımların tutarı yaklaşık 10 milyar dolar olacak.
Dünya Bankası, yetkililere su kaynaklarının yönetimi, sürdürülebilir tarım uygulamalarının benimsenmesi ve altyapının güçlendirilmesine odaklanmalarını tavsiye ediyor. Bu önlemlerin finansmanı için devlet kaynakları, özel sektör için "yeşil" teşvikler ve uluslararası iklim fonlarının kullanılması önerilmektedir. Kritik öneme sahip sektörlerin korunması için gereken maliyetin yüzyılın ortasına kadar 1 milyar dolar olacağı tahmin edilmektedir (yıllık GSYİH'nin %0,2'sinden az).
Kaynak:https://economist.kg/ekonomika/2025/12/05/zielienyi-pieriekhod-kak-kr-mozhiet-zarabotat-do-3-5-mlrd-na-eksportie-eliektroenierghii/
