Rwanda Madenler, Petrol ve Gaz Kurulu (RMB), Rwanda Madencilik Haftası sırasında 2025 Madencilik Yatırım Tanıtım Kitabı’nın (Mining Investment Pitchbook) ikinci baskısını yayımladıktan sonra, RMB’de petrol ve gaz uzmanı olan Yousif Ahmed, Kivu Gölü Havzası’nın hidrokarbon potansiyelini değerlendirdi. Hidrokarbon, petrol (ham petrol) ve doğal gazın ana bileşeni olan kimyasal bir bileşiktir.
Ahmed’e göre, son çalışmalar Kivu Gölü Havzası’nda umut verici bir hidrokarbon potansiyeli olduğunu göstermektedir. 3.438 kilometrekarelik bir alanı kapsayan araştırmalar, havzanın 5 kilometreye kadar derinliğe ulaştığını ortaya koymaktadır. 12 adet keşif “lead”i (ön gösterge) ve 1 adet tanımlanmış “prospect” (sondaj yapılabilir hedef) haritalanmıştır.
Petrol ve gaz aramacılığında “lead”, yer altında hidrokarbonların hapsolmuş olabileceğine dair erken aşama ve ön bulguları ifade eder. “Prospect” ise, sondaj yapılmasını haklı kılacak düzeyde yeterli jeolojik ve jeofizik kanıta sahip, sondaj için hazır hedeflerdir.
Karot örnekleri üzerinde yapılan jeokimyasal testler, termogenik hidrokarbonların varlığını doğrulayarak, havzada gelecekteki petrol aramaları için uygun koşulların bulunduğunu göstermektedir. Kivu Gölü Havzası, yapısal olarak Kuzey, Orta ve Güney olmak üzere üç alt havzaya ayrılmaktadır. Orta ve Güney alt havzalar 5.000 metreden daha derinlere ulaşmakta, bu da onları petrol ve gaz oluşumu açısından özellikle elverişli kılmaktadır.
The New Times muhabiri Michel Nkurunziza ile yapılan özel röportajda Ahmed, keşif ve yatırım fırsatlarını vurguladı.
Alıntılar
Kivu Gölü Havzası’nın hidrokarbon potansiyelini Rwanda Madencilik Haftası’nda sunmayı neden tercih ettiniz?
Bu etkinliği seçmemizin nedeni, yatırımcıları, katılımcıları ve paydaşları bir araya getirmesidir.Madencilik ağırlıklı büyük bir organizasyon olduğu için, yönetim Kivu Gölü Havzası’nın hidrokarbon potansiyelini tanıtmak adına bu fırsatı değerlendirdi.
Ancak bu sunum, petrol şirketlerine özel olarak yapılacak daha ayrıntılı teknik sunumların yerine geçmemektedir.Bu teknik sunumlar yakın zamanda gerçekleştirilecektir.
Keşif ve üretim fırsatlarından bahsettiniz. Kivu Gölü Havzası’nda petrolün varlığına işaret eden göstergeler nelerdir?
Rwanda Hükûmeti, sismik, gravite ve jeokimyasal çalışmalar dâhil olmak üzere teknik verileri zaten temin etmiştir. Bu verilerin tamamı hidrokarbon potansiyeline işaret etmektedir.
Yeraltı jeolojisi ve yapısal özellikler, Uganda ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti arasındaki Albert Havzası’na benzemektedir. Albert Havzası hâlihazırda ticari petrol üretmektedir. Her iki havza da aynı rift sistemi içinde yer almakta ve benzer jeoloji, tektonik yapı ve yeraltı özelliklerini paylaşmaktadır.
Albert Havzası’nda petrol varsa, Kivu Gölü Havzası’nda da olma ihtimali yüksektir.Kaynağın kesin büyüklüğü ancak sondaj yapıldıktan sonra belirlenebilir.
Bununla birlikte, sismik, gravite, manyetik ve jeokimyasal verilerin tamamı olumlu göstergeler sunmaktadır. Bu sonuçlar, önemli kaynakların ortaya çıkarılabileceğini göstermektedir.
Potansiyel yatırımcılara mesajınız nedir?
Şu anda ihtiyaç duyulan şey yatırımcıdır. Yatırımcılar, mevcut verileri kullanarak keşif stratejilerini geliştirebilir, arama programlarını tasarlayabilir ve havzanın potansiyelini ortaya çıkarmaya başlayabilir.
Bu aşamada öncelik yatırımcı çekmektir. Rwanda, iş yapmak için cazip bir ülkedir. Önemli olan, mevcut verilerin iyi sunulması ve havzanın potansiyelinin net bir şekilde ortaya konmasıdır.Umarız bir veya iki yatırımcı, Kivu Gölü Havzası’nda arama faaliyetlerine yatırım yapmaya istekli olur.
Petrol sektöründe, arama faaliyetleri yatırımcı veya yüklenici tarafından yürütülür ve finansal risk yatırımcıya aittir.
Neyse ki, arama çalışmalarının bir kısmı zaten Rwanda Hükûmeti tarafından yapılmıştır. Sismik, gravite ve jeokimyasal verilerin önceden elde edilmiş olması, yatırımcılar için çok büyük bir avantajdır.
12 potansiyel “lead” bulunduğunu söylediniz. Bu ne anlama geliyor?
Sismik veriler, yeraltının bir görüntüsünü sağlar. Jeologlar bu verileri yorumlayarak hidrokarbon birikiminin mümkün olduğu noktaları belirler. Bu noktalar “lead” olarak adlandırılır. Kivu Gölü Havzası’nda 12 adet potansiyel lead bulunmaktadır.
Yatırımcılar daha sonra ek sismik çalışmalar (infill hatlar veya 3D sismik) yaparak bu lead’leri daha ayrıntılı hâle getirebilir. Bu çalışmalar, lead’in varlığını, büyüklüğünü ve şeklini doğrulamaya yardımcı olur.Bu lead’ler, olası hidrokarbon tuzaklarını temsil etmektedir.
Bir katılımcı çevresel güvenlik konusunda endişe dile getirdi. Buna ne diyorsunuz?
Petrol şirketleri çevre mevzuatına sıkı sıkıya uyar ve büyük şirketler HSSE (Sağlık, Güvenlik, Emniyet ve Çevre) standartlarını titizlikle uygular. Güvenlik prosedürlerine uymayan çalışanlar derhal işten çıkarılabilir.
Rwanda, Kivu Gölü’nde metan gazı çıkarımını hâlihazırda çevreye zarar vermeden yürütmektedir. Bu durum, modern teknolojinin güvenli kaynak çıkarımını mümkün kıldığını göstermektedir.
Dolayısıyla, ekolojik zarar konusunda endişe edilmemelidir, çünkü şirketler katı çevresel düzenlemelere uymak zorundadır.
Mevcut çalışmalara dayanarak rezerv hacmi tahmin edildi mi?
Bu aşamada rezerv hacmini tahmin etmek zordur, çünkü havzanın yaklaşık yarısı henüz veriyle kaplanmamıştır. Rwanda Hükûmeti şu ana kadar yalnızca kuzey ve orta bölümleri incelemiştir. Güney kısmı hâlâ keşfedilmemiştir.
Yatırımcıların ek çalışmalar yapması gerekecek ve rezervler ancak sondaj yoluyla kesin olarak doğrulanabilir.
Bir sonraki adım nedir?
Bir sonraki adım, Rwanda Madenler, Petrol ve Gaz Kurulu ile Rwanda Kalkınma Kurulu’nun (RDB) petrol şirketlerini müzakerelere davet etmesidir.Bu süreçte, asgari çalışma programını tanımlayan bir Üretim Paylaşım Anlaşması (PSA) imzalanması hedeflenmektedir.
Anlaşmaya varıldıktan sonra yatırımcılar keşif faaliyetlerine başlayabilir. Bu faaliyetler yüksek sermaye ve risk alma kapasitesi gerektirir; bu da büyük ve bağımsız petrol şirketlerinin sahip olduğu temel özelliklerdir.