Tacikistan Hükümeti tarafından kabul edilen ve ülkenin enerji sektörüne ilişkin orta vadeli yol haritasını ortaya koyan “Elektrik Enerjisi Sektörü Gelişme Programı (2026–2030)” kamuoyuna açıklanmıştır. Söz konusu Program; hidroelektrik başta olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı, yeni üretim kapasitelerinin oluşturulması, mevcut tesislerin modernizasyonu ile iletim ve dağıtım altyapısının güçlendirilmesini hedefleyen kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır.

Programın temel öncelikleri; ülkenin elektrik ihtiyacının yerli üretimle karşılanması suretiyle enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi, elektrik piyasasında daha şeffaf ve öngörülebilir bir yapının kademeli olarak tesis edilmesi, üretim kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve iletim-dağıtım şebekelerindeki teknik kayıpların azaltılması olarak belirlenmiştir. Belgede ayrıca, akıllı sayaç uygulamalarının yaygınlaştırılması, SCADA ve benzeri modern izleme-kontrol sistemlerinin geliştirilmesi ile sektör genelinde dijital dönüşümün hızlandırılması açık biçimde vurgulanmaktadır.

Program kapsamında; 2680 MW yeni hidroelektrik üretim kapasitesinin devreye alınması, mevcut santrallerin modernizasyonu yoluyla 253 MW ilave kapasite oluşturulması ve ekipman yıpranması nedeniyle kaybedilen 440 MW kapasitenin geri kazanılması öngörülmektedir. Bunun yanı sıra, Sughd ve Hatlon vilayetlerinde ayrı ayrı en az 750’şer MW olmak üzere toplam 1500 MW güneş enerjisi kapasitesinin hayata geçirilmesi hedeflenmektedir. Şebekelerdeki teknik kayıpların iletimde %3, dağıtımda %9 seviyelerine düşürülmesi ve elektrik ihracatının 5 milyar kWh düzeyine çıkarılması da Programın temel hedefleri arasında yer almaktadır.

Belgede, özellikle sonbahar-kış dönemlerinde ortaya çıkan arz açığına ve orta vadede artmaya devam etmesi beklenen elektrik talebine dikkat çekilmekte; bu çerçevede üretim yatırımlarının yanı sıra dağıtım şebekelerinin rehabilitasyonu, ölçüm-tahakkuk-tahsilat süreçlerinin güçlendirilmesi ve sektörün mali yapısının iyileştirilmesine yönelik reform adımlarına yer verilmektedir. Programda ayrıca, 2027 yılına kadar maliyetleri daha fazla yansıtan tarifelere geçiş hedefi ile birlikte, bağımsız düzenleyici yapı, sistem ve piyasa operatörü ile “tek alıcı” modeli gibi kurumsal düzenlemelerin kademeli olarak hayata geçirilmesi öngörülmektedir.

Kaynak:https://mmih.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=171309