Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) çerçevesinde 8 Haziran 2023 tarihinde imzalanan ve Tacikistan dâhil bazı taraflar bakımından 5 Haziran 2024 itibarıyla yürürlüğe giren “Hizmet Ticareti ile Kuruluş, Faaliyet ve Yatırımların Serbestleştirilmesi Anlaşması”, son dönemde BDT bünyesinde hizmet ticareti ve yatırımlara ilişkin uygulama ve entegrasyon başlıklarının daha görünür hâle gelmesi çerçevesinde gündeme gelmiştir.

Söz konusu Anlaşma, Tacikistan’ın da taraf olduğu BDT coğrafyasında hizmet ticareti, şirket kuruluşu ve yatırım faaliyetlerine ilişkin ortak bir çerçeve oluşturmayı amaçlamaktadır. Anlaşma kapsamında; hizmetlerin sınır ötesi sunumu ve tüketimi ile şirket kuruluşu, şube ve temsilcilik açılması gibi faaliyetler düzenlenmekte; taraf ülkelerde yatırımcıların faaliyetlerine ilişkin daha öngörülebilir bir ortamın tesis edilmesi hedeflenmektedir. Metinde, yükümlülüklerin ve serbestleşme düzeyinin taraf ülkelerin bireysel taahhüt ve çekince listeleri üzerinden belirleneceği hüküm altına alınmaktadır.

Anlaşma, bazı alanları kapsam dışında bırakmaktadır. Bu çerçevede; kamu alımları, kamu gücü kullanımı kapsamında sunulan ticari olmayan hizmetler, sübvansiyonlar ile hava taşımacılığına ilişkin trafik hakları Anlaşma kapsamına dâhil edilmemektedir. Finansal hizmetler bakımından ise özel düzenlemeler öngörülmektedir.

Tacikistan açısından Anlaşmanın uygulanma kapsamı ile sektör bazlı taahhüt ve istisnaların, ülkeye özgü liste ve ulusal uygulama belgeleri üzerinden şekilleneceği değerlendirilmektedir.

Kaynak:https://investmentpolicy.unctad.org/international-investment-agreements/treaty-files/8611/download