Panama Devlet Başkanı José Raúl Mulino, Ulusal Meclis’in ikinci yasama döneminin açılışı vesilesiyle yaptığı konuşmada, ülkenin ekonomik ve mali durumuna ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sunmuş; mali istikrarın yeniden tesis edilmesi, vergi tahsilatının güçlendirilmesi ve Panama’nın uluslararası itibarının rehabilite edilmesine yönelik yönetiminin yürüttüğü çalışmaları vurgulamıştır.
Devlet Başkanı, Aralık 2019 ile Aralık 2024 döneminde kamu borcunun, herhangi bir proje gerçekleştirilmeden, 22,718 milyar ABD doları artarak yüzde 73 oranında yükseldiğini ve 53,737 milyar ABD dolarına ulaştığını belirtmiştir. Ayrıca, önceki yönetimlerden devralınan 800 milyon ABD dolarını aşan vadesi geçmiş borçların da ödendiğini, bunun da kamu finansmanının maliyetini önemli ölçüde artırdığını ifade etmiştir.
Mulino, söz konusu tablonun ülkenin kredi notunu riske attığını ve hem kamu hem de özel sektör için kredi maliyetlerini yükselttiğini kaydetmiştir. Bununla birlikte, hükümetin 2024 yılında gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 7,35’i seviyesinde olan mali olmayan kamu sektörü açığını yüzde 4 hedef seviyesine düşürmeyi başardığını; bu çabanın Moody’s ve Standard & Poor’s kredi derecelendirme kuruluşları tarafından tanındığını ve Panama’nın yatırım yapılabilir ülke notunun korunduğunu vurgulamıştır.
Ayrıca, uluslararası piyasalarda güvenin yeniden tesis edilmesi sayesinde ülke risk priminin 153 baz puana gerilediğini, bunun bir önceki yıla kıyasla yüzde 54’lük bir düşüş anlamına geldiğini belirtmiştir. Bu gelişmenin, 2026 yılına ilişkin yükümlülüklerin karşılanmasına imkân tanıyan 587 milyon ABD dolarlık finansmanın erken aşamada temin edilmesiyle desteklendiğini ifade etmiştir.
Devlet Başkanı, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelirler Genel Müdürlüğü’nün (DGI) güçlendirilmesini mali konsolidasyonun temel unsurlarından biri olarak değerlendirmiştir. Ekim 2025 sonu itibarıyla vergi gelirlerinin 5,059 milyar ABD dolarına ulaştığını; bunun yıllık bazda yüzde 15’lik bir artışa tekabül ederek ekonomik büyümenin belirgin şekilde üzerinde gerçekleştiğini açıklamıştır.
Bu sonucun; vergi denetim süreçlerinin modernizasyonu, denetimlerin artırılması ve fiş talep edilmesini teşvik eden Vergi Piyangosu uygulamasının hayata geçirilmesinden kaynaklandığını ifade etmiştir. Söz konusu uygulama sayesinde aylık ortalama vergi tahsilatının 69 milyon ABD dolarından, yalnızca Ekim ayında 93 milyon ABD dolarına yükseldiğini belirtmiştir.
Mulino, Panama ekonomisinin yaklaşık yüzde 4 oranında büyümesinin öngörüldüğünü; bunun Latin Amerika ortalaması olan yüzde 2,4’ün üzerinde bulunduğunu ifade etmiştir. Enflasyonun ise yüzde 1’in altında seyredeceğini ve hane halkının satın alma gücünün korunacağını belirtmiştir. Ayrıca, Panama Kanalı’nın tam kapasiteyle faaliyet göstermesinin etkisiyle ulaştırma, depolama ve haberleşme sektörlerinde; bunun yanı sıra finans sektörü ile otel ve restoran hizmetlerinde güçlü bir performans sergilendiğini vurgulamıştır.
Devlet Başkanı, yönetiminin önceliklerinden birinin, kredi maliyetlerini artıran ve yatırımları caydıran ayrımcı listeler nedeniyle zarar gören Panama’nın uluslararası itibarının yeniden tesis edilmesi olduğunu ifade etmiştir. Üst düzey diplomatik girişimler sonucunda Panama’nın, kara para aklama ve terörün finansmanı açısından yüksek riskli yargı bölgeleri listesinden çıkarıldığını belirtmiştir.
Bir listenin halen gündemde olduğunu, ancak 2026 yılına kadar bu listeden de çıkılması için gerekli çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etmiştir. Bu çerçevede, Panama’nın ilgili listeden çıkarılması ve misilleme tedbirlerinin kaldırılması yönündeki iradesi nedeniyle Ekvador Devlet Başkanı Daniel Noboa’ya; benzer yöndeki tutumu için ise Brezilya hükümetine teşekkürlerini sunmuştur.
Mulino, Ulusal Meclis tarafından 34,901 milyar ABD doları tutarında onaylanan 2026 Genel Devlet Bütçesi’nin, on iki yılı aşkın bir sürenin ardından ilk kez birincil fazla verdiğini; başka bir ifadeyle, faiz ödemeleri için yeni borçlanmaya gidilmeyeceğini vurgulamıştır. Söz konusu bütçenin, verimliliğin artırılması ve halkın yaşam kalitesinin iyileştirilmesini hedefleyen 11,188 milyar ABD dolarlık bir yatırım planı içerdiğini belirtmiştir.
Devlet Başkanı, Panama’nın yalnızca büyümediğini, aynı zamanda ekonomisini güçlendirdiğini; kamu maliyesine tarihsel olarak zarar veren uygulamalara son veren, sürdürülebilir ve kapsayıcı kalkınmanın temellerini atan uzun vadeli bir vizyon doğrultusunda ilerlediğini ifade etmiştir.
