Milletvekilleri, Kigali Şehri’ndeki bütçe uygulamasının yavaş ilerlemesi ve büyük altyapı projelerindeki gecikmelerle ilgili endişelerini dile getirdi.

Bu projeler arasında Kigali Altyapı Projesi (KIP), Ruanda Kentsel Gelişim Projesi II (RUDP II) ve Nyabugogo Otobüs Terminali yer alıyor.

Endişeler, 2025/2026 mali yılının ilk altı ayında devlet bütçesinin kullanımını izlemek amacıyla yapılan parlamento denetim ziyaretleri sırasında gündeme geldi. 12–23 Ocak tarihleri arasında yürütülen bu denetim, Devlet Bütçesi ve Kamu Varlıkları Parlamento Komitesi tarafından yürütülüyor ve kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını ve projelerin vatandaşlara fayda sağlayıp sağlamadığını değerlendirmeyi amaçlıyor.

Kigali Altyapı Projesi (KIP)

Milletvekili Venuste Icyitegetse, KIP kapsamındaki yol yapım çalışmalarının yavaş ilerlemesinden duyduğu endişeyi dile getirdi.

“Bu durum müteahhitlerin kapasite yetersizliğinden mi kaynaklanıyor? Projelerin durmasına neden olan asıl sorun nedir?” diye sordu.

Kigali Şehri Kentsel Planlama ve Altyapıdan Sorumlu Başkan Yardımcısı Fulgence Dusabimana, gecikmelerin kısmen müteahhit kaynaklı sorunlardan ileri geldiğini, hatta bir müteahhidin işi tamamlayamadığını belirtti. Ayrıca yol yapım malzemelerindeki maliyet artışlarının bütçede açıklar yarattığını ve yeni müteahhitlerin devreye alınmasını zorunlu kıldığını söyledi.

“Bu nedenle, benzer projelerde daha önce çalışmış ve belirlenen bütçe içinde işi tamamlayabilecek müteahhitlerle çalışılması gerekti,” dedi.

Tamamlanamayan dokuz yoldan altısında çalışmaların sürdüğünü, kalan üç yol için ise henüz tam olarak başlamayan projelerde yakında çalışmalara başlanacağını ekledi.

Ruanda Kentsel Gelişim Projesi II (RUDP II)

Milletvekili Speciose Mukandanga, özellikle Gatenga sahasındaki gecikmelere dikkat çekti. Daha önceki denetimlerde gecikmelerin kamulaştırma sorunlarından kaynaklandığını hatırlattı.

“Projenin bitmesine sadece bir ay kalmışken, fonların tam olarak kullanılıp kullanılmayacağını ve planlanan faaliyetlerin tamamlanıp tamamlanamayacağını bilmek istiyoruz,” dedi.

Dusabimana ise projenin ikinci fazının %92 oranında tamamlandığını, ancak müteahhit sorunları nedeniyle takvimin gerisinde kalındığını ifade etti.

“Karşılaştığımız temel sorun müteahhit tarafında. Bu durum işlerin hızlandırılmasını, fatura kesilmesini ve ödemelerin yapılmasını engelliyor,” dedi.

Şehir yönetiminin müteahhitlerle ve Altyapı Bakanlığı ile sürekli temas halinde olduğunu, ancak ilerlemenin beklentilerin altında kaldığını da ekledi.

Nyabugogo Otobüs Terminali

Milletvekilleri, Nyabugogo Otobüs Terminali projesindeki gecikmeleri de sorgulayarak net bir zaman çizelgesi talep etti.

Başlangıçta terminalin detaylı tasarımlarının Haziran 2026’ya kadar tamamlanması, inşaatın ise Ağustos 2026 civarında başlaması ve yaklaşık üç yıl sürmesi planlanıyordu.

Ancak kentin altı aylık performans raporuna göre, proje kapsamında açılan üçten fazla ihale, ağırlıklı olarak Maliye ve Ekonomik Planlama Bakanlığı ile Bank of Kigali arasındaki finansman anlaşmalarının beklemede olması nedeniyle sorun yaşadı.

Kigali Şehri Tek Proje Uygulama Birimi Koordinatörü Sheila Uwase, müteahhit seçimi sürecinin en az 10 ay süreceğini belirtti.

“Bu, Ekim 2026’ya kadar bir müteahhidin seçilebileceği ve inşaatın 2027’de başlayacağı anlamına geliyor,” dedi.

Ocak 2027’de detaylı mühendislik tasarımının yapılacağını, inşaatın ardından iki yıl süreceğini ve terminalin 2029 yılında tamamlanmasının öngörüldüğünü ifade etti.

Devlet Bütçesi ve Kamu Varlıkları Parlamento Komitesi Başkanı Odette Uwamariya, şehrin bütçe kullanım oranının geçen yılın aynı dönemindeki %42’den %47’ye yükseldiğini, ancak mali yılın ikinci yarısında daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

“Bu ilerleme kaydedildiğini gösteriyor. Ancak şimdi projelerin uygulanmasını hızlandırmaları gerekiyor,” dedi.

Kullanılmayan bütçe kaynaklarının vatandaşların faydalanmasını engellediğini ve başka projelere aktarılamayacağını da sözlerine ekledi.