Karadağ, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile imzalanan Mutabakat Zaptı ile bu ülkeyle gelecekteki iş birliğinin niyetlerini, ticari ve operasyonel koşullarını tanımlamıştır. Bayındırlık Bakanlığı (MJR) "Dan" gazetesine yaptığı açıklamada, Başbakan Milojko Spajić başkanlığındaki devlet heyetinin "Abu Dabi'deki Sürdürülebilirlik Haftası" konferansına gitmesinden önce imzalanan Mutabakatın, planlanan herhangi bir proje veya yatırıma atıfta bulunmadığını belirtmiştir.
Daha önce Mart 2025'te imzalanan Ekonomik İş Birliği Anlaşması ve Kasım 2025'te sonuçlandırılan Enerji Sektöründe İş Birliği Anlaşması, öncelikle iş birliğinin çerçeve alanlarını ve bunların daha sonraki uygulamaları için yasal zemini belirleyen belgelerdir.
Bayındırlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Mutabakat Zaptı ise iş birliğinin gelecekteki seyrini belirlemeyi ve söz konusu belgenin konusuyla ilgili olarak ortak eylemin belirli alanlarını ve yöntemlerini tanımlamayı amaçlamaktadır.
Bakanlık, önceki dönemde ekonomik diplomasiye özel önem verildiğini ve bunun sonucunda Birleşik Arap Emirlikleri'nden yatırımcıların Karadağ'daki işletmelere yatırım yapma ilgisinin arttığını belirtmiştir.
Bu ilgi olumlu bir sinyal teşkil etmekte ve potansiyel projelerin daha detaylı bir şekilde değerlendirilmesini sağlayan esnek bir araca duyulan ihtiyacı göstermektedir. Bu bağlamda, Mutabakat Zaptı'nın en önemli avantajlarından biri, yasal olarak bağlayıcı yükümlülükler üstlenmeden görüşmeleri ve iş birliğini resmileştirme olanağı sağlaması ve böylece tarafların yatırım ve kalkınma fırsatlarını birlikte keşfetmelerine olanak tanımasıdır. Bakanlık, resmi anlaşmalar ve/veya sözleşmeler imzalanmadan önce, iş birliğinin kapsamı ve özel modellerinin bir sonraki aşamada belirleneceğini açıklamıştır.
Hukuki açıdan bakıldığında; iş birliğinin temel ilkelerini belirleyen yasal olarak bağlayıcı olmayan bir belgeden, içeriğine bağlı olarak tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini de tanımlayabilen daha kapsamlı bir belgeye kadar Mutabakat Zaptı farklı çerçevelere sahip olabilir.
Bu mutabakat zaptı bireysel projeleri tanımlamaz veya önceden belirli yatırımları belirtmez; bunun yerine kurumsal iş birliği yoluyla daha ayrıntılı olarak analiz edilecek ve tartışılacak ortak ilgi alanlarını tanımlayan bir çerçeve belgesidir.
Bakanlık, Mutabakat Zaptı'nın amacının mevcut yasal düzene, yasalara ve Karadağ Anayasasına tam saygı göstererek, iki ülke arasında ekonomik ve yatırım iş birliğini derinleştirmek için bir platform oluşturmak olduğunu belirterek, belgenin doğrudan yasal veya mali yükümlülükler doğurmadığını, devlet varlıklarının elden çıkarılması veya yasal olarak öngörülen prosedürler önceden yerine getirilmeden herhangi bir yükümlülüğün üstlenilmesi için bir temel oluşturmadığını kaydetmiştir.
Kamuoyunun özel ilgisini çeken nokta, Mutabakat Zaptı'nın sonuçlandırılmasına ilişkin bildirimde bahsedilen veri merkezleri hakkındaki bilgilerdir.
Bayındırlık Bakanlığı, "veri merkezi" teriminin belirli bir nesneye veya önceden tanımlanmış bir projeye değil, modern dijital altyapı alanındaki yatırım fırsatlarının araştırılması ve değerlendirilmesine atıfta bulunduğunu açıklamıştır.
Bunlar; ekonomi, kamu sektörü ve vatandaşların ihtiyaçları için verilerin güvenli bir şekilde depolanması, işlenmesi ve alışverişi için hizmet veren sistemlerdir. Mutabakat Zaptı'nın herhangi bir belirli veri merkezinin inşasını öngörmediğini belirtmek önemlidir.
Ancak bu, Karadağ'ı belirli projeleri uygulamaya zorlamaz. Sadece yatırımcı ilgisi ve ekonomik gerekçe olması durumunda, bu tür girişimlerin gelecekte halihazırda imzalanmış anlaşmalar yoluyla ve Karadağ'ın mevcut mevzuatına uygun olarak değerlendirilmesi olasılığını açar.
Bayındırlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada Mutabakat Zaptı'nın, Avrupa ve uluslararası sürdürülebilir kalkınma ve iklim politikaları standartlarına uygun olarak, enerji verimli teknolojiler, yenilenebilir enerji kaynakları ve modern soğutma sistemleri kullanan tesisler olan "yeşil veri merkezlerinin" geliştirilmesine özel önem verdiği belirtilmiştir.
Bakanlık, "güvenli bulut" ve "yapay zekâya dayalı güvenli ve sorumlu çözümler" ifadelerinin veri koruma, siber güvenlik ve geçerli düzenleyici çerçevelere, özellikle de gizlilik ve dijital güvenlik alanındaki Avrupa standartlarına tam olarak uyan dijital hizmetlerin geliştirilmesini ima ettiğini vurgulamıştır.
Kaynak: Bankar.me Haber Sitesi