Ulusal Tarımsal İhracat Geliştirme Kurulu (NAEB), kaliteli ve iyi olgunlaşmış kahve kirazları için asgari alım fiyatını kilogram başına 750 Rwf’ye yükselttikten sonra, kahve çiftçilerinin 2026 yılında daha fazla gelir elde etmesi beklenmektedir. Bu fiyat, 2025’te uygulanan 600 Rwf’ye kıyasla yüzde 25’lik bir artış anlamına gelmektedir.

Genellikle çiftlik çıkış fiyatı (farm gate price) olarak bilinen bu fiyat, kahve kirazlarının çiftçilerden satın alınabileceği en düşük fiyatı ifade etmektedir. NAEB, yeni fiyatın derhal yürürlüğe girdiğini ve 2026 kahve sezonu boyunca geçerli olacağını açıklamıştır. Çiftçiler için bu artış, küresel fiyatlardaki yükseliş ve bir önceki yıla kıyasla artan yerel üretimle desteklenen güçlü bir kahve yılının ardından zamanında gelen önemli bir destek olarak görülmektedir.

NAEB verilerine göre, Ruanda’nın kahve sektörü yaklaşık 400.000 çiftçi tarafından ayakta tutulmaktadır.

-Çiftçiler daha güçlü getiriler bekliyor

Çiftçi örgütlerinin liderleri, daha yüksek çiftlik çıkış fiyatının gelirleri güçlendirdiğini ve kaliteye yatırım yapma isteğini artırdığını söylemiştir.

Ruanda Kahve Kooperatifleri Federasyonu Başkanı Fulgence Sebazungu, The New Times gazetesine yaptığı açıklamada,“Fiyattan memnunuz; iyi bir fiyat. Geçen yıla göre artış var,” demiştir.

Sebazungu, fiyatın belirli bir seviyeye çıktıktan sonra geri düşmemesinin en önemli konu olduğunu, artışların çiftçileri motive ettiğini vurgulamıştır. Son yaklaşık üç yıldır çiftlik çıkış fiyatlarının yükseliş trendinde olduğunu, bunun da çiftçileri verim ve kaliteyi artırmaya teşvik ettiğini ifade etmiştir.

“Ruanda kahvesi uluslararası pazarda ne kadar iyi performans gösterirse, izleyen sezonlarda çiftçilerin alacağı fiyatlar da o kadar iyi olur,” diyen Sebazungu, destekleyici hükümet politikaları ve küresel pazarlara erişimin çiftçi gelirlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu belirtmiştir.

2025 için resmi asgari fiyat 600 Rwf olmasına rağmen, alıcılar arasındaki rekabet nedeniyle birçok çiftçinin daha yüksek fiyatlardan satış yaptığını söylemiştir. Bazı bölgelerde, kahve kirazlarının kilogram başına 850, 900 hatta 1.000 Rwf’ye kadar satıldığına dikkat çekmiştir.

“Çiftlik çıkış fiyatı çiftçileri zarardan korur. Rekabet nedeniyle fiyatlar çoğu zaman daha da yükselir. Azami fiyat yoktur—ancak NAEB’in belirlediği asgari fiyatın altına asla düşmemelidir,” demiştir.

Gicumbi Bölgesi’nde faaliyet gösteren ve aynı zamanda ihracat yapan Mayogi Coffee Kooperatifi Başkanı Ruth Mukasoni, yeni fiyatın çiftçilerin emeğini ve çabasını tanıdığını ifade etmiştir.

“Bu fiyat çiftçiler için çok faydalı. Bir çiftçi emeğinin karşılığını almayı hak eder ve NAEB bu fiyatla çiftçilere daha fazla değer vermiştir,” demiştir.

Ancak Mukasoni, fiyat uygulamalarının izlenmesi için NAEB ile yerel yönetimler arasında daha yakın bir koordinasyon gerektiğini, zira geniş fiyat farklılıklarının bazı alıcılar üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtmiştir. Önceki dönemde 600 Rwf açıklandıktan sonra bazı alıcıların fiyatı kilogram başına 1.200 Rwf’ye kadar çıkardığını söylemiştir. Buna rağmen, yüksek fiyatların nihayetinde çiftçiler için daha yüksek kâr anlamına geldiğini kabul etmiştir.

-Fiyat artışının nedenleri

NAEB, 2026’daki fiyat artışını büyük ölçüde uluslararası kahve fiyatlarındaki yükselişe bağlamıştır. Küresel piyasalardaki kazançlar, ortalama ihracat fiyatını 2024’te kilogram başına 5,2 dolardan 2025’te 6,2 dolara çıkararak yüzde 19 artırmıştır.

Döviz kuru hareketleri de etkili olmuştur. 2025 çiftlik çıkış fiyatı belirlenirken 1 ABD doları 1.387 Rwf iken, bugün 1.448 Rwf seviyesinde; bu da yüzde 4,4’lük bir artış anlamına gelmekte ve ihracat gelirlerini güçlendirerek çiftçilere yansımaktadır.

Diğer faktörler arasında Ruanda kahvesi için genişleyen uluslararası pazarlar ve işleme ile kalite alanındaki sürekli iyileştirmeler yer almaktadır. NAEB’e göre, Ruanda kahvesinin yaklaşık yüzde 80’i tam yıkanmış (fully washed) olarak üretilmektedir. Doğal, anaerobik ve honey gibi daha yüksek katma değerli işleme yöntemleri ise ihracatın yaklaşık yüzde 5’ini oluşturmakta ve premium fiyatlar sağlamaktadır.

-Sektörde güçlü performans

Ruanda’nın kahve sektörü 2025 yılında tarihi bir performans sergilemiştir. 23.860 ton yeşil kahve ihraç edilerek 148,6 milyon doların (yaklaşık 216 milyar Rwf) üzerinde gelir elde edilmştir. Bu rakamlar, 2024’te ihraç edilen 17.142 ton ve 89,8 milyon dolarlık gelire kıyasla, hacimde yüzde 39, gelirde ise yüzde 65 artış anlamına gelmektedir.

NAEB İcra Kurulu Başkanı Claude Bizimana, geçen hafta The New Times’a yaptığı açıklamada, bu ivmenin Ruanda’yı NST2 hedefi olan 2029 yılına kadar 32.000 ton kahve ihracatı ve 192 milyon dolar gelir hedefine ulaştırma yolunda ilerlettiğini söylemiştir. Bu eğilimin sürmesi halinde, değer zincirinin merkezinde yer alan çiftçiler için gelir artışlarının devam etmesi beklenmektedir.