Ulusal Tarımsal İhracat Geliştirme Kurulu (NAEB), Kigali’de son teknolojiye sahip bir meyve ve sebze pazarı inşa edilmesine yönelik planlarını açıklamıştır. Projenin maliyetinin 53,4 milyon ABD doları (yaklaşık 77,2 milyar Ruanda frangı) olması öngörülmektedir.

Pazar, Masoro sanayi bölgesinde 10,8 hektarlık bir alan üzerine kurulacak olup Ruanda’nın tarım sektöründe kilit bir rol oynaması beklenmektedir. NAEB, arazi edinimine ilişkin tazminat sürecinin %99’unun tamamlandığını ve bu sayede inşaatın başlamasının önünün açıldığını doğrulamıştır.

NAEB İcra Kurulu Başkanı Claude Bizimana, bu bilgileri Perşembe günü Parlamento’nun Yönetişim ve Toplumsal Cinsiyet İşleri Komitesi ile yapılan toplantıda paylaşmıştır. Toplantıda NAEB’in 2024/2025 raporunu sunan Bizimana, 2025/2026 mali yılına ilişkin planları da aktarmıştır.

Sunumunda Bizimana, pazar verimliliğini ve şeffaflığı artırmaya yönelik çalışmaları vurgulamıştır. Kigali Toptan Taze Ürünler Pazarı’nın (KWMFP) gıda kalitesini iyileştirmek, hasat sonrası işlemleri düzenlemek ve meyve ile sebzelerin taşınmasını kolaylaştırmak üzere tasarlandığını belirtmiştir.

Proje iki aşamada hayata geçirilecektir. İlk aşamada pazarın temel altyapısı inşa edilecek; ikinci aşamada ise ürünlerin işlenmesi ve kalite artırımı yoluyla katma değer yaratılması teşvik edilecektir.

Toplam 53,4 milyon ABD dolarlık maliyet, Ruanda hükümeti ile uluslararası ortaklar arasında paylaşılacaktır. Hükümet, maliyetin %50’sini Uluslararası Kalkınma için OPEC Fonu’ndan alınacak krediyle karşılayacak; Hollanda ise kalan %50’yi hibe olarak sağlayacaktır.

Bizimana, “Yeni bir fizibilite çalışması toplam inşaat maliyetini 47,5 milyon avro (53,4 milyon ABD doları) olarak tahmin etmektedir. Ruanda hükümeti bunun yarısını OPEC Fonu kredisiyle finanse edecek, Hollanda ise kalan yarısını hibe olarak sağlayacak,” demiştir.

Ayrıca OPEC Fonu ve Hollanda’dan ekiplerin Şubat ayında anlaşmaları sonuçlandırmak üzere ülkeye gelmesinin planlandığını, ardından inşaatın resmen başlayacağını eklemiştir.

Bizimana, Kigali’deki mevcut meyve ve sebze pazarının yetersiz tesisler, tutarsız fiyatlandırma ve organize ticaret sistemlerinin eksikliği gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu da dile getirmiştir.

Hâlihazırda Kigali’de satılan meyve ve sebzelerin yaklaşık %86’sı, yetersiz hijyen koşulları ve verimsizliği nedeniyle eleştirilen Nyabugogo Pazarı’ndan (Kwa Mutangana) geçmektedir.

Bizimana, “Kwa Mutangana’ya bakıldığında, pazarın gıda güvenliği ve doğru pazar yönetimi için gereken standartları karşılamadığı açık. Bu yeni pazar projesi bu sorunları ele alacak ve olumlu bir değişim sağlayacak.” demiştir.

Organize pazar altyapısının eksikliği, yetersiz elleçleme ve depolama nedeniyle her yıl meyve ve sebzelerin %40’ına varan oranlarda israf edilmesine yol açmaktadır. Bu durum, uluslararası kalite standartlarını karşılamakta zorlanan Ruandalı ihracatçılar için de önemli bir sorun teşkil etmektedir.

Yeni pazarın, gelişmiş depolama, paketleme ve taşıma olanakları sağlayarak bu kayıpları azaltması; ürünlerin tedarik zinciri boyunca kalitesini koruması beklenmektedir. Ayrıca elektronik ödeme çözümleri aracılığıyla yerel ve ihracat pazarlarına bağlı şeffaf bir fiyatlandırma sistemi getirerek çiftçilere destek sunacaktır.

Bunun yanı sıra pazar, tarımsal ürünlerin işlenmesini teşvik ederek katma değer yaratılmasına katkıda bulunacak ve Ruanda’nın ihracat odaklı ekonomisini güçlendirecektir. Modern altyapı, hem yurt içi hem de uluslararası tüketicilerden gelen yüksek kaliteli ürün talebini karşılayacak şekilde tasarlanacaktır.

Bizimana, projenin yalnızca Ruanda’nın tarım sektörüne değil, aynı zamanda iş fırsatları yaratarak ve bölgesel ile uluslararası ticaret ilişkilerini güçlendirerek ekonomik büyümeye de katkı sağlayacağını vurgulayarak sözlerini tamamlamıştır.