Ruanda, Kenya’nın en büyük ithal kahve kaynağı olarak Uganda’yı geride bırakarak, alıcıların giderek daha yüksek katma değerli ve nitelikli (speciality) kahveleri tercih ettiğini gösteren bölgesel ticaret dinamiklerinde bir değişime işaret etti.

Kenya Tarım ve Gıda Otoritesi (AFA) verilerine göre, incelenen çeyrekte Kenya’nın kahve ithalatı %2,9 azalarak 2024–2025 dönemindeki 248,93 ton seviyesinden 2025–2026 döneminde 241,81 tona geriledi. Ancak daha düşük hacme rağmen ithalatın toplam değeri %11,8 artarak 1,47 milyon dolardan 1,64 milyon dolara yükseldi. Bu durum, artan fiyatları ve değişen tüketici tercihlerine işaret ediyor.

Bu değişimle birlikte Ruanda, söz konusu dönemde Kenya’nın en büyük kahve tedarikçisi olarak Uganda’yı geride bıraktı. Bu dönüşümün temel nedeni, Ruanda’nın üretiminin yaklaşık %98’ini oluşturan yüksek kaliteli Arabica kahvesine odaklanmasıdır. Bölgeden genellikle toplu halde temin edilen Robusta türünün aksine, Ruanda Arabica’sı parlak asiditesi ve kompleks aroma profili ile öne çıkmakta ve Kenya’da hızla büyüyen nitelikli kahve zincirlerinin tercih ettiği bir ürün haline gelmektedir.

Bu gelişmeyle birlikte Ruanda, Kenya’nın kahve ithalatının %43’ünü karşılarken, Uganda’nın Kenya’ya kahve ihracatı 1,13 milyon dolardan 0,48 milyon dolara geriledi.

Ruanda’nın Kenya pazarındaki güçlenen konumu, aynı zamanda küresel kahve ihracatında rekor kırdığı bir döneme denk gelmektedir. Ulusal Tarımsal İhracat Geliştirme Kurulu (NAEB) verilerine göre, Ruanda 2025 yılında kahve ihracatından 148,6 milyon doların üzerinde (yaklaşık 216 milyar Rwf) gelir elde ederek tarihi bir rekora imza attı.

İhracat hacmi yıllık bazda %39 artarak 23.860 ton yeşil kahveye yükselirken, gelirler 2024 yılında 17.142 ton ve 89,8 milyon dolar olan seviyeden %65 artışla önemli ölçüde yükseldi. Küresel fiyatlardaki artış da gelirleri destekledi; ortalama ihracat fiyatı %19 artarak kilogram başına 6,2 dolara çıktı.

NAEB, büyümenin; yeni olgunlaşan kahve ağaçlarından elde edilen üretim artışı, iyileştirilen tarım uygulamaları ve sektöre yapılan sürdürülebilir yatırımlardan kaynaklandığını belirtti. Özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika’daki nitelikli kahve segmentlerinde pazar genişlemesi de bu artışa katkı sağladı.

NAEB İcra Kurulu Başkanı Claude Bizimana, 2025 performansının Ruanda’yı İkinci Ulusal Dönüşüm Stratejisi (NST2) kapsamındaki orta vadeli hedeflerine yaklaştırdığını belirtti. Söz konusu hedefler arasında, 2029 yılına kadar kahve ihracatını 32.000 tona çıkarmak ve 192 milyon dolar gelir elde etmek yer alıyor.

Çiftçiler açısından ise artan ihracat gelirleri daha yüksek kazanç anlamına geldi. 2025 yılında üreticiler, NAEB tarafından belirlenen 600 Rwf’lik taban alım fiyatının üzerinde, kilogram başına ortalama 900 Rwf gelir elde etti.