Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Tacikistan’da Elektrik Gerçeği: Fırsatlar Var, Planlama Şart

Tacikistan’da elektrik üretiminin %90’dan fazlası hidroelektrik kaynaklara dayanmaktadır. Bu yapı, yılın önemli bölümünde düşük maliyetli ve çevreci elektrik teminini mümkün kılmakla birlikte, hidrolojik koşullara bağlı olarak özellikle kış aylarında elektrik arzında dönemsel daralmalar yaşanabildiği gözlenmektedir. Aynı dönemde artan konut tüketimi, sanayiye tahsis edilen elektrik miktarı üzerinde sınırlayıcı etki yaratabilmektedir.

Ülkenin toplam kurulu elektrik gücü yaklaşık 6.000–7.000 MW bandında olup, devam eden Rogun Hidroelektrik Santrali projesinin tamamlanmasıyla sisteme yaklaşık 3.600 MW ilave kapasite kazandırılması öngörülmektedir. Söz konusu kapasite artışının orta ve uzun vadede elektrik arz güvenliğini güçlendirmesi beklenmekle birlikte, mevcut yatırımlar açısından kısa vadeli planlama ve risk yönetimi ihtiyacını ortadan kaldırmadığı değerlendirilmektedir.

Elektrik arz sürekliliğinin yatırım sektörlerine etkisi farklı düzeylerde ortaya çıkmaktadır:

-Yüksek hassasiyet: Metal ve madencilik işleme tesisleri, yapı malzemeleri üretimi, soğuk hava depoları, gıda işleme ve soğuk zincir yatırımları ile sürekli proses gerektiren otomasyonlu üretim hatları.-Orta hassasiyet: Tekstil ve hafif sanayi üretimi, ambalaj ve plastik işleme, makine montajı ve yan sanayi üretimleri.-Görece düşük hassasiyet: Depolama, lojistik ve kesintiye toleransı görece daha yüksek hizmet faaliyetleri.

Bu çerçevede, Tacikistan’da üretim yapmayı planlayan firmalarımızın yatırım sürecinde lokasyon bazlı elektrik arz koşullarını yazılı olarak teyit etmeleri, kesintisiz üretim gerektiren faaliyetler açısından yedek enerji çözümlerini fizibilite çalışmalarına dâhil etmeleri ve mümkün olan hallerde elektrik teminine ilişkin hususları akdî güvence altına almaları önem arz etmektedir.