Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Madagaskar'da Liman Şehrini Siklon Vurdu

Hint Okyanusu’nun güneybatısında oluşan Tropikal Gezani Siklonu, 10–11 Şubat 2026 gecesi Madagaskar’ın doğu kıyılarına ulaşmış ve saatte yaklaşık 250 km’ye varan rüzgâr hızı ve şiddetli yağışla özellikle liman şehri Toamasina ve Atsinanana bölgesinde yaygın sel ve yapısal yıkıma yol açmıştır. Ulusal Afet ve Risk Yönetimi Bürosu (BNGRC) verilerine göre Siklondan 250.000’den fazla kişi doğrudan etkilenmiş, en az 36 kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmış olup binlerce konutun yıkıldığı veya ağır hasar gördüğü belirtilmektedir. Bölgede elektrik, su ve ulaşım altyapısındaki kesintiler insani ihtiyaçları derinleştirmiş; barınma, gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişim kritik bir sorun hâline gelmiştir. Hükûmet ulusal afet durumu ilan ederken, Birleşmiş Milletler ve insani ortaklar acil müdahale ve erken iyileştirme faaliyetlerini devreye almıştır.

Siklonun, özellikle ülkenin ana ticaret kapısı olan Toamasina kenti olmak üzere Madagaskar’ın doğu kıyısındaki önemli tarım ve ticaret bölgelerini vurmuş olması, afetin insani etkilerinin yanında ciddi ekonomik sonuçları beraberinde getirmektedir. Liman altyapısının ciddi bir hasar almadığı öğrenilmiş olmakla beraber şehirdeki depoların, işletmelerin, tarımsal üretim merkezlerinin ciddi hasar gördüğü, şehre giden kara yollarının bazılarının kapandığı öğrenilmiştir. Bunların kısa vadede yakıt, gıda, inşaat malzemeleri ve sanayi girdilerinde arz riskini artırabileceği; ülkenin vanilya, karanfil, deniz ürünleri ve tekstil gibi temel ihracat kalemlerinde gecikmeler ve kayıplar beklendiği basın organlarında ve çeşitli çevrelerce dile getirilmektedir.  Sigorta kapsamı sınırlı ve sermaye yapısı zayıf olan KOBİ’ler, hem üretim kaybı hem de onarım maliyetleri nedeniyle yüksek kırılganlık göstermektedir. Tarımsal üretim ve tedarikteki hasar, yerel pazarlarda fiyat artışı ve gelir kaybı riskini güçlendirmektedir.

Afetin ardından, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), siklona müdahale faaliyetleri için 250.000 ABD doları tutarında acil mali destek sağlamıştır. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) da 1 milyon ABD doları tutarında acil yardım tahsis etmiştir. Birleşmiş Milletler tarafından Merkezi Acil Müdahale Fonu (CERF) aracılığıyla 5 milyon ABD doları tutarında bir kaynağın serbest bırakılacağı duyurulmuştur. Madagaskar Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’na göre, Dünya Bankası ile ortak yürütülen Bölgesel Acil Durumlara Hazırlık ve Kapsayıcı İyileşme Programı (REPAIR) kapsamında da 11 milyon ABD doları tutarında bir yardım fonu ile yine Dünya Bankası ile ortaklık çerçevesinde, Acil Durumlara Yönelik Koşullu Müdahale Projesi (CERP) kapsamında 19 milyon ABD dolarını aşan bir kaynağın sağlanması ve kısa süre içinde kullanılabilir hâle gelmesi beklenmektedir. 

Bu çerçevede mevcut tablo, ülkenin dış ticaret dengesinde baskı, döviz likiditesinde daralma ve fiyatlar üzerinde enflasyonist riskler yaratırken; ülke ekonomisinde kritik altyapının hızla onarılması, işletmelere finansal destek sağlanması ve uluslararası yardımların etkin koordinasyonu ülkede ekonomik istikrarın korunması açısından belirleyici olacaktır.