ABD yönetimi tarafından Nisan 2025’te Ekvator menşeli ürünlere uygulanan %10 taban gümrük vergisi, 7 Ağustos 2025 itibarıyla %15’e yükseltilerek yürürlüğe girmiştir. Bu gelişme sonrasında Daniel Noboa yönetimi, söz konusu oranın düşürülmesi amacıyla ABD ile temaslarını yoğunlaştırmıştır. 13 Şubat 2026 tarihinde, ABD ve Ekvator arasında, Karşılıklı Ticaret Anlaşması (Agreement on Reciprocal Trade-ART) müzakerelerinin esas itibarıyla tamamlandığı, ABD’li ve Ekvatorlu makamlarca açıklanmıştır. Dokuz aylık teknik çalışma ve sekiz tur görüşme sonucunda tamamlanan Anlaşmanın kısa süre içinde imzalanması öngörülmektedir.
ART, Ekvator ile ABD arasında ticaret tarihinde müzakere edilen ilk ikili pazar erişim anlaşması olup, karşılıklı yükümlülükler içermekte; tarife dışı engeller, menşe kuralları, gümrük süreçleri, e-ticaret, teknik engeller, fikri mülkiyet, ekonomik güvenlik ve yasa dışı faaliyetlerle mücadele gibi alanlarda kurallar ve iş birliği mekanizmaları tesis etmektedir. Ayrıca ticaret ve yatırımların geliştirilmesine yönelik kurumsal diyalog mekanizmaları öngörülmektedir.
Anlaşmanın en somut sonucu, Ekvator’un ABD’ye yönelik petrol dışı ihracatının yaklaşık %50’si için uygulanan %15’lik ek verginin derhal %0’a indirilmesidir. Bu düzenleme, 2025 verilerine göre Ekvator’un yaklaşık 3,2 milyar dolar tutarındaki ihracatını kapsamaktadır. Kalan ürünlerde %15 oranı korunmakta; toplam ticaret açığının ortadan kalkması halinde bu oranın %10’a düşürülmesi ihtimali öngörülmektedir. Ekvator makamları, anlaşma sayesinde petrol dışı ihracatın 2030’a kadar yıllık ortalama %15 artabileceğini ve orta vadede iki katına çıkabileceğini ifade etmektedir.
Anlaşma kapsamında derhal %0 ek vergi uygulamasından yararlanacak ürünler arasında; çiçekler, yaban mersini, avokado, ananas, muz ve plantain, mango, kahve, kakao çekirdeği ve işlenmiş kakao ürünleri, ton balığı filetosu, pitahaya (dragon fruit), manyok (cassava), taro (malanga), zencefil, altın çilek, palmiye kalbi, işlenmiş muz ve plantain ürünleri ile altın, bakır ve kurşun yer almaktadır. Ekvator yönetimi Anlaşmayı gelecekte bir Serbest Ticaret Anlaşması’na giden yolda ilk adım olarak değerlendirmekte olup ekonomik boyutun yanı sıra güvenlik alanında da iş birliğinin güçlendirilmesini hedefleyen daha geniş bir stratejik çerçevenin parçası olarak görmektedir.
