GTS'nin Amacı: Japonya'nın 1971'den beri uyguladığı GTS programı, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarını desteklemeyi amaçlayan tek taraflı bir imtiyaz sistemidir. Bu sistem, lehtar ülkelerden yapılan ithalatta gümrük vergilerini düşürerek veya sıfırlayarak, bu ülkelerin ihracat gelirlerini artırmalarına ve sanayileşmelerine katkı sağlamayı hedefler. (Daha fazla bilgi için: https://www.mofa.go.jp/policy/economy/gsp/index.html)

Mezuniyet Mekanizmaları ve Türkiye'nin Durumu: GTS, bir ülkenin ekonomik olarak "kendi ayakları üzerinde durabilecek" seviyeye geldiğinde sistemden çıkarılmasını öngören "mezuniyet" kuralları içerir. Bu bir ceza değil, programın amacına ulaştığının bir göstergesidir. Türkiye'nin sistemden tamamen çıkarılma gerekçesi, "Tam Mezuniyet" (Entire Graduation) kuralını karşılamasıdır. Bu kural, bir ülkenin art arda üç yıl boyunca aşağıdaki iki koşulu aynı anda sağlaması durumunda uygulanır:

• 1) Dünya Bankası tarafından "üst-orta gelirli ülke" olarak sınıflandırılması,
• 2) Dünya toplam ihracatındaki payının DTÖ verilerine göre %1'i aşması.

Japon yetkililer, Türkiye'nin bu her iki kriteri de karşıladığını ve bu nedenle sistemden mezun olduğunu belirtmişlerdir. Mezuniyet kurallarının detayları için: https://www.customs.go.jp/english/c-answer_e/imtsukan/1506_e.htm