Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Panama’da Doğrudan Yabancı Yatırımlarda (DYY) 2025 Yılında %63 Düşüş Yaşandı

Resmi verilere göre Panama'daki doğrudan yabancı yatırım (DYY) 2025 yılında ciddi bir düşüş eğilimine girmiştir. Sayıştay'a bağlı Ulusal İstatistik ve Nüfus Sayımı Enstitüsü (INEC) verilerine göre, son üç yılda (2022, 2023 ve 2024) yıllık DYY tutarı 2 milyar ABD dolarının üzerinde gerçekleşmiştir. Ancak, geçtiğimiz yıl sonunda bu rakam 905 milyon ABD dolarına gerilemiştir.

2025 yılı verisi, 2,454 milyar ABD doları olarak kaydedilen 2024 yılına kıyasla %63’lük bir düşüşe işaret etmektedir. Nitekim bu aşağı yönlü eğilim, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı verilerine dayanan Ulusal Hazine genel hesap raporunda da görülmüş; 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla DYY’nin %85 oranında azalarak yalnızca 315 milyon ABD doları seviyesinde kaldığı belirtilmiştir.

Giulia De Sanctis (Panama İş Yöneticileri Derneği – Apede Başkanı), söz konusu düşüşün tek bir nedene bağlı olmadığını, aksine birden fazla unsurun eş zamanlı etkisinin sonucu olduğunu belirtmiştir. De Sanctis’e göre; yavaş prosedürler, yüksek maliyetler, altyapı sorunları ve yatırımcı güvenini zayıflatan unsurlar, yatırımlardaki bu keskin gerilemenin temel nedenleridir.

İş dünyası temsilcileri, bu çerçevede prosedürlerin sadeleştirilmesi, bürokrasinin azaltılması ve süreçlerin hızlandırılması gibi “açık ve acil reformlara” ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır.

Düşüşte etkili olan başlıca faktörlerden biri bankacılık sektörüdür. Panama’da yatırımın önemli sürükleyicilerinden biri olan bu sektörde bazı finansal kuruluşlar, kârlarını yeniden yatırmak yerine daha cazip uluslararası koşullar ve yerel belirsizlikler nedeniyle ana şirketlerine sermaye transfer etmeyi tercih etmiştir.

En büyük gerileme, uluslararası lisansa sahip bankalarda görülmüş ve bu segmentte net 1,513 milyar ABD doları tutarında sermaye çıkışı yaşanmıştır. Buna karşın, genel lisanslı bankalar bu çıkışı kısmen dengelemiş; Kolon Serbest Bölgesi ve diğer şirketler pozitif performans sergilemeye devam etmiş, ancak 2024 yılına kıyasla daha düşük bir dinamizm kaydedilmiştir.

Bir diğer önemli unsur ise, Kolon eyaletinde First Quantum Minerals tarafından işletilen bakır madeninin kapatılmasıdır. Söz konusu madenin daha önce yatırımlara önemli katkı sağladığı ve faaliyetlerinin durmasının etkisinin doğrudan hissedildiği ifade edilmektedir.

Ayrıca, ülkede faaliyet gösteren şirketlerin mevcut belirsizlik ortamı nedeniyle genişleme kararlarını erteleyerek daha temkinli davrandıkları gözlemlenmektedir.

Doğrudan yabancı yatırım, dış finansman kaynağı olarak kritik öneme sahip olup; ödemeler dengesi, uzun vadeli ekonomik büyüme ve ülke verimliliği üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.

Son olarak, Panama’ya en fazla yatırım yapan ülkelerin Amerika Birleşik Devletleri, Kolombiya, Barbados ve İsviçre olduğu belirtilmektedir.