Uluslararası Para Fonu (IMF) misyonu, Özbekistan'ın bütçe gelirlerini artırmak için vergi politikasını gözden geçirmesini, özel tüketim vergilerini artırmasını ve vergi teşviklerini azaltmasını tavsiye etti. Bu, istişarelerin nihai bildirisinde yer aldı.

Fon, ülkenin 2020'den beri gözlemlenen gayri safi yurtiçi hasıladaki vergi gelirlerinin payındaki düşüşü, vergi politikası ve vergi geliri yönetimi önlemlerini dengeli bir şekilde koordine ederek durdurması gerektiğini belirtti.

IMF, devletin hızla büyüyen nüfusun eğitim, sağlık ve altyapı ihtiyaçlarını finanse edebilmesi için güncellenmiş bir orta vadeli gelir stratejisinin uygulanmasını önerdi.

Fon, açıklamasında, "Bazı mallar üzerindeki özel tüketim vergisi oranlarının artırılması, eski vergi ayrıcalıklarının kademeli olarak kaldırılması ve yeni vergi tatilleri, indirimli gelir vergisi oranları, gelir vergisi muafiyetleri ve kanunla öngörülmeyen gümrük vergisi muafiyetlerinin verilmemesi gerekmektedir" dedi.

Kasım ayında IMF, hükümete üç yıl içinde GSYİH'ye oranla vergi gelirlerinde %2'lik bir düşüşü telafi etmek için orta vadeli bir gelir artırma stratejisi geliştirmesini tavsiye etti. Aşağıdaki önlemlerin birleşimi, GSYİH'nin en az %2'si oranında bir artış sağlayabilir:

Belirli tüketim vergilerinin (alkol, fosil yakıtlar, araçlar, şeker) artırılması, bu da GSYİH'nin %1,1'ine kadar ek gelir sağlayabilir;

Yatırım teşviklerinin azaltılması, kâr vergisi üzerindeki teşvik vergi önlemlerinin gözden geçirilmesi ve mevcut olanların uzatılması veya yenilerinin getirilmesinin reddedilmesi - GSYİH'nin %1,1'ine kadar;

Gümrük ödemelerinde etkisiz ayrıcalıkların iptal edilmesi ve yenilerinin getirilmemesi - GSYİH'nin %3,2'sine kadar.

Uzmanlar, bu önlemlerin 2025-2030 yılları için vergi ve gümrük hizmetleri reform stratejilerinin uygulanmasıyla birlikte gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Aynı zamanda, IMF vergi idaresinin güçlendirilmesini ve KDV iadelerinin hızlandırılması için çağrı yapıyor.

Açıklamada, “Vergi gelirlerindeki artışın KDV iadesi gecikmelerinin birikmesine izin vermeyecek şekilde sağlanması ve buna paralel olarak, özellikle faturalar için yeni bir risk değerlendirme sistemi getirilerek mevcut gecikmelerin ortadan kaldırılması gerekmektedir” denildi.

IMF ayrıca, borç yönetimi stratejisinin yayınlanması ve bütçe istatistiklerinin geliştirilmesi de dahil olmak üzere bütçe kurumlarında reform konusunda kaydedilen ilerlemeye dikkat çekti.

Vergi ve bütçe kurumlarının güçlendirilmesinin, harcama verimliliğinin yanı sıra mali riskler ve borç yönetimi alanında da çok önemli olduğunu belirtti.

Aynı zamanda, fon, şeffaflığın artırılması ve bütçe süreçlerinin otomasyonu gibi daha ileri adımların atılması gerektiğinin altını çizdi.

Öneriler arasında şunlar yer alıyor:

• - Vergi harcamalarına ilişkin verilerin bütçeyle birlikte yayınlanması;
• - Kamu-özel sektör ortaklığı projeleri üzerindeki kontrolün güçlendirilmesi;
• - Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın risk izleme yetkilerinin güçlendirilmesi;
• - Devlet işletmelerinin mali riskleri hakkındaki bilgilerin şeffaflığının artırılması.

IMF'ye göre, bu önlemlerin uygulanması, ekonomik büyüme ve nüfus ihtiyaçları doğrultusunda devlet maliyesinin istikrarını güçlendirmeye ve bütçe politikasının etkinliğini artırmaya olanak tanıyacaktır. (Gazeta.uz)