Hükümet, geniş bir dijital hizmet ve ürün yelpazesine Katma Değer Vergisi (KDV) yükümlülüklerini genişleten yeni düzenlemeler hayata geçirdi.

Yeni kurallar, 29 Nisan 2026 tarihli bir bakanlık kararnamesiyle belirlenerek aynı gün Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenleme, değiştirilmiş 2023 KDV Kanunu'na dayanmakta olup 2 Nisan 2026'da Bakanlar Kurulu tarafından onaylandı.

1. Çevrimiçi Hizmetler Artık KDV Kapsamında

Yeni kurallar, çevrimiçi ortamda sunulan pek çok mal ve hizmeti, Ruanda'da tüketildiği kabul edilmesi halinde KDV'ye tabi kılıyor; hem ülke içinden hem de dışından faaliyet gösteren dijital işletmeleri hedef alıyor.

KDV'ye tabi hizmetler şunlardır:

• Yazılım güncellemeleri
• Araç çağırma uygulamaları (ride-hailing)
• Çevrimiçi oyunlar
• Arama motorları
• Online kurslar ve web seminerleri
• Müzik ve film yayın platformları
• Dijital abonelikler
• Web barındırma hizmetleri
• Çevrimiçi yayınlar ve etkinlikler

Kurallar ayrıca dijital pazar yerleri ve internet tabanlı platformlar üzerinden satılan mal ve hizmetleri de kapsıyor. Bununla birlikte, mevcut mevzuat kapsamında muaf tutulan eğitim hizmetleri muafiyetini korumaya devam edecek.

2. Yabancı Dijital Şirketler KDV İçin Tescil Olmak Zorunda

Ruanda dışında faaliyet göstermekle birlikte Ruanda'daki kullanıcılara vergiye tabi dijital hizmet sunan çevrimiçi şirketler artık KDV kaydı yaptırmakla yükümlü.

Bu kapsamda; yayın hizmetleri, çevrimiçi reklamcılık, yazılım abonelikleri, web barındırma, dijital öğrenme veya çevrimiçi pazar yerleri sunan uluslararası platformlar Ruanda'nın vergi sistemine tabi olabilecek.

Düzenleme ayrıca Ruanda'da fiziki varlığı bulunmayan yabancı şirketlere, vergi kaydı, beyan ve ödeme yükümlülüklerini yerine getirmek üzere yerel temsilci atama imkânı tanıyor.

3. Ruanda, Dijital Tüketimi Kullanıcı Verisiyle Tespit Edecek

Bir hizmetin Ruanda'da sunulup sunulmadığını belirlemek amacıyla yetkililer, tüketiciye bağlı çeşitli bilgileri inceleyebilecek:

• Fatura veya ikamet adresi
• IP adresi
• Mobil telefon SIM kart ülke kodu
• Banka hesabı bilgileri
• İşlem sırasında kullanılan ödeme bilgileri

Örneğin; Ruanda'da ikamet eden bir kişi, Ruanda banka hesabı veya mobil ödeme yöntemiyle uluslararası bir yayın platformuna abone olup Ruanda internet bağlantısı üzerinden hizmete erişiyorsa, bu hizmet Ruanda'da tüketilmiş sayılarak vergiye tabi tutulabilecek.

4. Tüketiciler Belirli Durumlarda KDV İadesi Talep Edebilecek

Çevrimiçi mal veya hizmetler için ödenen KDV'nin belirli koşullar altında iadesi talep edilebilecek; özellikle işlemin iptal edilmesi ya da ödeme sonrasında hizmet bedelinin değişmesi durumlarında bu hak kullanılabilecek.

Aşağıdaki durumlarda ödeme tarihinden itibaren 60 gün içinde iade başvurusu yapılabilecek:

• Çevrimiçi satın alma iptal edilirse
• Ödemenin bir kısmı iade edilirse
• Vergiye tabi hizmetin nihai maliyeti düşürülürse

Vergi idaresi, tüketicinin paranın hesabına iade edildiğini veya orijinal vergi matrahının değiştiğini kanıtlaması halinde iadeyi onaylayabilecek. Bu durum; iptal edilen abonelikler, geri alınan çevrimiçi ödemeler, iade edilen dijital satın alımlar veya faturalandırılan hizmetlerde yapılan düzeltmeler gibi senaryolarda uygulanabilecek.

5. Bankalar ve Ödeme Platformları KDV Tahsilatına Dahil Olabilecek

Yeni düzenleme, çevrimiçi işlemlerde KDV'nin tahsil ve remittansından ya dijital hizmet sağlayıcısını ya da bazı durumlarda ödemeyi işleyen finansal kurumu sorumlu tutuyor.

• Ruanda'da kayıtlı olan veya yetkili yerel temsilcisi bulunan çevrimiçi tedarikçi; müşterilere KDV uygulayarak Ruanda Gelir İdaresi'ne (RRA) yatırmakla yükümlü.
• Ruanda'da tescili bulunmayan yabancı tedarikçiler söz konusu olduğunda sorumluluk; bankalar, mobil para operatörleri, kart ödeme şirketleri veya diğer finansal kurumlara geçebilecek. Bu durumda finansal kurum, ödeme sırasında KDV'yi doğrudan keserek vergi idaresine aktarabilecek.

Ayrıca düzenleme; finansal kurumlarla vergi otoritelerinin sistemlerini entegre etmesini, böylece dijital işlemlere bağlı KDV ödemelerinin bilgi paylaşımı ve takibine olanak sağlamasını zorunlu kılıyor.

6. KDV Faturalarının Düzeltilmesi ve İptali İçin Koşullar

Yeni düzenlemeler, KDV hesaplamalarını etkileyen hataları içeren faturaların düzeltilmesine yönelik daha sıkı prosedürler getiriyor.

Bir fatura yalnızca şu hallerde düzeltilebilecek:

• Fiyatlandırma hataları
• Yanlış vergi oranları
• Hatalı işlem bilgileri

Çoğu durumda bir fatura yalnızca bir kez düzeltilebilecek; vergi idaresinin özel yetkilendirmesi olmadıkça ek düzeltme yapılamayacak.

Hem alıcılar hem de satıcılar fatura düzeltmesi talebinde bulunabilecek; ancak bu talep genel olarak söz konusu faturaya ilişkin KDV beyannameleri verilmeden önce yapılmak zorunda.

Hata, KDV beyannameleri sunulduktan sonra fark edilirse, herhangi bir düzeltme yapılabilmesi için vergi idaresinden onay alınması gerekecek.

---