Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Moody's Panama'nın Notunu Korudu

Moody’s Ratings tarafından yayımlanan son değerlendirme raporunda, Panama Kanalı’ndan elde edilen katkıların artması ile hükümet tarafından uygulanan mali konsolidasyon tedbirlerinin olumlu yönde ilerlediği belirtilmekle birlikte, söz konusu önlemlerin kamu borç seviyesini azaltmak açısından henüz yeterli olmadığı ifade edilmiştir.

Anılan raporda, Panama’nın uzun vadeli kredi notunun negatif görünüm altında Baa3 seviyesinde muhafaza edildiği, raporun herhangi bir kredi notu değişikliği kararı niteliği taşımadığı kaydedilmiştir.

Moody’s, Panama ekonomisinin güçlü yatırım düzeyi ile Panama Kanalı’nın küresel ekonomi bakımından sahip olduğu stratejik önem sayesinde sürdürülebilir ve güçlü ekonomik büyümeden faydalanmaya devam ettiğini değerlendirmektedir. Bununla birlikte, hükümetin borç yükü ile borç sürdürülebilirliğine ilişkin göstergelerin 2023 yılından itibaren belirgin şekilde kötüleştiği ve bunun ülkenin mali gücü üzerinde baskı oluşturduğu vurgulanmıştır.

Raporda, hükümet tarafından uygulamaya konulan mali konsolidasyon tedbirlerinin mali performansta iyileşme sağladığı ve kamu borcunun 2027 yılı itibarıyla istikrara kavuşmasına katkı sağlayacağı değerlendirmesine yer verilmiştir. Bununla birlikte, mevcut yönetim döneminin ötesinde mali disiplinin korunmasına yönelik yapısal tedbirlerin hâlen geliştirilme aşamasında olduğu ifade edilmiştir.

Moody’s ayrıca, 2024 yılında kamu maliyesinde kaydedilen ciddi bozulmanın ardından mali konsolidasyon önlemlerinin kamu maliyesinde iyileşme sağladığını belirtmiştir. Bu çerçevede, finansal olmayan kamu sektörü açığının 2025 yılında GSYH’nin %3,7’sine gerilediği, söz konusu oranın hem mali kural çerçevesinde belirlenen %4,0 seviyesinin hem de 2024 yılında kaydedilen %6,2 düzeyindeki açığın altında gerçekleştiği kaydedilmiştir.

Öte yandan, daha kalıcı mali reformlara ihtiyaç duyulduğu vurgulanmış; bugüne kadar uygulanan ve GSYH’nin %2’sini aşan harcama kesintilerinin ağırlıklı olarak sermaye harcamalarında yoğunlaştığı, yeni projelerin ertelendiği ve devam eden yatırımların azaltıldığı ifade edilmiştir.

Raporda ayrıca, 2026 yılının ilk çeyreğinde mali performansın olumlu seyrini sürdürdüğü, mali açığın GSYH’nin %1,4’ü seviyesinde gerçekleştiği belirtilmiş; bu durumun gelir artışının devam etmesi ve harcama disiplininin korunmasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Moody’s, güçlü ekonomik faaliyetler ile Panama Kanalı gelirlerindeki artışın desteğiyle yıl genelindeki mali performansın, mali kural kapsamında öngörülen GSYH’nin %3,5’i düzeyindeki açık hedefiyle uyumlu seyretmesinin beklendiğini ifade etmiştir. Bununla birlikte, 2025 yılından ertelenen sermaye harcamalarının mali konsolidasyon sürecinin hızını sınırlayabileceği belirtilmiştir.

Nisan 2026 sonu itibarıyla Panama’nın kamu borcunun 61 milyar 896,4 milyon ABD dolarına ulaştığı, söz konusu tutarın Mart ayına kıyasla %3,1 oranında artışa, diğer bir ifadeyle yaklaşık 1 milyar 887,9 milyon ABD doları ilave borçlanmaya karşılık geldiği kaydedilmiştir.

Moody’s, mali açığın kademeli biçimde azaltılması ve ekonomik büyümenin sürdürülmesi sayesinde kamu borcu seviyesinin orta vadede GSYH’nin yaklaşık %66 ila %67’si seviyesinde istikrar kazanacağını, faiz maliyetlerinin ise son dönemde ulaşılan yüksek seviyelerin ardından gerilemesinin beklendiğini değerlendirmektedir.

Derecelendirme kuruluşu, geçmiş dönemdeki borç artış eğiliminin tersine çevrilebilmesi amacıyla, harcamaların kontrol altına alınması ve mali politikanın güvenilirliğinin güçlendirilmesine yönelik ilave yasal ve yapısal düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu vurgulamıştır. Bununla birlikte, hükümetin sınırlı siyasi kapasitesi nedeniyle gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesine ilişkin risklerin sürdüğü ifade edilmiştir.

Raporda ayrıca, müzakere edilmiş bir çözüm çerçevesinde Cobre Panamá madeninin yeniden faaliyete geçmesinin, hükümet açısından düzenli gelir kaynağı oluşturması nedeniyle ülkenin mali performansına olumlu katkı sağlayabileceği değerlendirilmiştir.

Son olarak Moody’s, Panama’nın negatif görünümünü koruduğu sürece kredi notunda yukarı yönlü bir revizyon olasılığının düşük olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, hükümetin mali açığı sürdürülebilir şekilde azaltması, bütçesel katılıkları gidermesi ve mali verilerin şeffaflığını güçlendirmesi hâlinde görünümün yeniden “durağan” seviyeye çevrilebileceği ifade edilmiştir.

Öte yandan, kamu maliyesindeki bozulmanın önlenmesine yönelik etkili tedbirlerin alınamaması, borç seviyesinde daha hızlı veya uzun süreli artış yaşanması ya da mali politikaya duyulan güvenin zayıflaması durumunda ülkenin kredi notu üzerinde ilave aşağı yönlü baskı oluşabileceği uyarısında bulunulmuştur.