5 Haziran 2026 tarihinde Karadağ'ın Tivat şehrinde düzenlenen AB–Batı Balkanlar Zirvesi, Avrupa Birliği ile Batı Balkan ülkeleri arasındaki entegrasyon sürecini hızlandırmayı amaçlayan önemli bir siyasi toplantıydı. Zirve 5 Haziran'da gerçekleştirildi ve Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatović ev sahipliğinde, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa başkanlığında yapıldı.
Zirve'nin temel mesajlarından biri, Karadağ'ın yıl sonuna kadar tüm müzakere fasıllarını kapatmasının ve böylece 2028 yılında Avrupa Birliği'ne üye olmasının gerçekçi bir hedef olduğuydu. Arnavutluk'un ise büyük olasılıkla bir sonraki üye ülke olması bekleniyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Karadağ'daki müzakere fasıllarının kapanış sürecinin yavaşlayıp yavaşlamadığı sorusuna, ülkenin reformları uygulama hızının "etkileyici" olduğunu söyleyerek yanıt verdi.
Von der Leyen, Batı Balkanlar'ın Avrupa geleceğinin ulaşılabilir olduğunu ve katılım sürecinin liyakat esasına dayanmaya devam ettiğini, ancak daha dinamik olması ve gerçekleştirilen reformları ödüllendirmesi gerektiğini söyledi.
AB liderleri, Karadağ'ın kurumlarını güçlendirerek ve mevzuatını AB standartlarıyla uyumlu hale getirerek önemli ilerleme kaydettiğini vurguladı. Birlik; güvenlik, ekonomi ve demokrasi alanlarında Batı Balkanlar'a destek vermeye devam edeceğini belirtti.
Basın toplantısında Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatović ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile birlikte konuşan Von der Leyen, Zirve'yi iki kelimeyle özetlemek gerekirse unların "kararlılık" ve "güven" olacağını ifade etti.
"Kararlılık, Batı Balkanlar'ın Avrupa geleceğini mümkün olduğunca hızlı şekilde gerçeğe dönüştürmek içindir. Güven ise Birliğimizin önümüzdeki yıllarda büyüyeceğine yöneliktir. Evet, Karadağ'ın 2028 yılına kadar 28. üye olması mümkündür ve bu ulaşılabilir bir hedeftir."
Karadağ'ı mevcut reform temposunu ve kararlılığını sürdürmeye teşvik ettiğini belirten Von der Leyen, Arnavutluk'un da hızlı şekilde aynı yolu izlemesini umduğunu söyledi.
Bir gazetecinin, Karadağ'daki müzakere fasıllarının kapanış hızının düşüp düşmediği ve yıl sonuna kadar tüm fasılların kapatılmasının hâlâ mümkün olup olmadığı sorusuna ise şu yanıtı verdi:
"Karadağ'ın reformları uygulama hızı etkileyici. Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Parlamento aynı hedef doğrultusunda çalışıyor."
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola da Zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Karadağ'ın yaz aylarına kadar en az iki müzakere faslını daha kapatmasını umduğunu belirtti. Bunun bölgedeki diğer ülkeler için de yeni bir perspektif yaratacağını söyledi.
Metsola, her aday ülkenin üyelik sürecinin ayrı değerlendirildiğini ve bu nedenle diyalog ile sürekli görüşmelerin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Karadağ şu ana kadar toplam 33 müzakere faslından 14'ünü geçici olarak kapattı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birlik ülkelerinin amacının Karadağ'ın yükümlülüklerini yerine getirmesine yardımcı olmak ve ülkenin AB'ye mümkün olan en kısa sürede entegre olmasını sağlamak olduğunu söyledi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise AB'nin genişlemeye hazır ve istekli olduğunu göstermesi gerektiğini belirtti. Avrupa genişlemesinin yıllardır geciktiğini söyleyen Merz, Macron ile Batı Balkan ülkelerinin üyeliği konusunda sonraki adımları görüştüğünü açıkladı. Ayrıca Avrupa'nın bu bölgesinin gelecekte AB'nin bir parçası olacağını ve son 13 yılda hiçbir yeni ülke üye olmasa da AB'nin de bazı hatalar yaptığını söyledi.
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ise geçen ay AB'nin Karadağ için katılım anlaşmasını hazırlamaya başlamasının sürece ivme kazandıran önemli dönüm noktalarından biri olduğunu söyledi.
Costa, Batı Balkanlar'daki tüm ortakları mevcut fırsatı değerlendirmeye ve AB yolunda ilerlemelerini hızlandıracak adımları atmaya çağırdı. Ayrıca aday ülkelerin AB'nin ortak dış ve güvenlik politikasıyla tam uyum sağlamasının kritik önem taşıdığını vurguladı.
Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatović ise ülkesinin üyeliğinin tüm aday ülkelere Avrupa hayalinin hâlâ canlı ve gerçek olduğunu, çabaların karşılık bulduğunu ve genişleme politikasının AB'nin en başarılı politikalarından biri olmaya devam ettiğini göstereceğini söyledi.
Milatović, Zirve'de sunulan Fransız-Alman ortak gayriresmî belgesini (non-paper) yorumlarken bunun yapıcı bir girişim olduğunu ancak Karadağ'ın durumunun kendine özgü olduğunu söyledi.
Belgede, AB üyeliği için bekleyen aday ülkelerin motivasyonunu korumak amacıyla tam üyelik öncesinde bazı ayrıcalıklardan kademeli olarak yararlanabilmeleri öneriliyor. Bunlar arasında AB ortak pazarına kısmi erişim, önemli toplantılarda gözlemci statüsü ve diğer çeşitli avantajlar bulunuyor.
Amaç, aday ülkelerin daha yapılandırılmış bir kademeli entegrasyon süreci aracılığıyla AB'ye etkin şekilde yaklaşmalarını sağlamak ve reformlar için ek teşvikler oluşturmaktır.
Zirve kapsamında;
-Podgoritsa’daki yeni Karadağ Üniversite Klinik Merkezi’nin (KCCG) projelendirilmesi ve inşasına ilişkin sözleşme, Karadağ Bayındırlık Bakanı Majda Adžović ile Bouygues Bâtiment International şirketi (Fransa) Genel Müdür Yardımcısı Christophe Petit tarafından imzalandı.
-Karadağ Avrupa İşleri Bakanı Maida Gorčević ile Fransa Avrupa ve Dışişleri Bakanı Benjamin Haddad, Avrupa Birliği’nin genişlemesine yönelik farkındalığı artırmayı amaçlayan ortak strateji hakkında bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı. Bu belge, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Karadağ Başbakanı Milojko Spajić’in huzurunda imzalandı.
-Ayrıca Adriyatik–İyonya otoyolunun A2-2 kesiminin (Čevo kavşağından Krivošije kavşağına kadar olan bölüm) geliştirilmesine ilişkin Mutabakat Zaptı (Mou), Monteput Genel Müdürü Milan Ljiljanić ile Bouygues Travaux Public Direktörü Benoît Lange tarafından imzalandı.
-Karadağ Maliye Bakanlığı ve Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) temsilcileri, Avrupa entegrasyon sürecini desteklemek amacıyla 100 milyon Avro tutarında Kalkınma Politikası Kredisi (Development Policy Loan – DPL) şeklinde bir anlaşma imzaladı. Bu belgeler, Karadağ Maliye Bakanı Novica Vuković ile AFD Genel Müdür Yardımcısı Bertrand Walckenaer tarafından imza altına alındı.
-Üçlü bir iş birliği anlaşması ise Karadağ Elektrik Dağıtım Sistemi (CEDIS) Genel Müdürü Vladimir Ivanović, AFD temsilcisi Walckenaer ve EDF IN şirketi Genel Müdürü Sébastien Ruiz tarafından imzalandı.
- Karadağ ile İspanya’nın ikili ekonomik ve mali iş birliği mekanizmalarına ilişkin hükümetler arası (G2G) çerçeve anlaşması ile çifte vergilendirmeyi önleme ve vergi kaçakçılığıyla mücadele anlaşması imzalandı.
Kaynak: Vijesti Haber Sitesi
Yayımlayan: Podgoritsa Ticaret Müşavirliği