Hükümet, Kigali merkezli ipek fabrikasını devralacak ve Ruanda'nın atıl durumdaki ipekböcekçiliği (serikültür) sektörünü canlandıracak yeni bir yatırımcıyla Temmuz ayında anlaşma imzalayabilir. Bu açıklama, ipek sektörünü etkileyen sorunları açıklamak üzere 30 Haziran'da Kamu Hesapları Komitesi (PAC) önüne çıkan Ulusal Tarımsal İhracat Geliştirme Kurulu (NAEB) Operasyon Direktörü Sandrine Urujeni tarafından yapıldı.
İpekböcekçiliği, tekstil sanayisi için ham ipek üretmek amacıyla ipekböceği yetiştiriciliğidir. Yaprakları ipekböceklerine yedirilen dut ağaçlarının yetiştirilmesini kapsar; ipekböcekleri ipek kozaları örer. Kozalar daha sonra kumaş ve giysi üretiminde kullanılan ipek lifine dönüştürülür.
Urujeni'ye göre yeni yatırımcının, Koreli HEworks şirketinin iştiraki olan HEworks Rwanda'nın çekilmesinin ardından 2020'den bu yana kullanılmayan Kigali İpek Fabrikası ile ilgili varlıkları devralması bekleniyor.
"Varlıklar arasında ipekböcekçiliği merkezleri, bir ipek işleme fabrikası ve daha önce ipek üretiminde kullanılan ekipmanlar bulunuyor" dedi.
Konunun şu anda Maliye ve Ekonomik Planlama Bakanlığı (MINECOFIN) bünyesindeki özelleştirmeden sorumlu birim tarafından yürütüldüğünü açıkladı.
"İpekböcekçiliği sektörünü canlandıracak bir yatırımcı bulmak için MINECOFIN ve Ruanda Kalkınma Kurulu (RDB) ile yakın işbirliği içinde çalışıyoruz. Potansiyel bir yatırımcıyla müzakerelerin son aşamasındayız; yatırımcı şu anda devralmadan önce varlıkları değerlendiriyor" dedi.
Urujeni yatırımcının adını açıklamadı. "Şimdiye kadar anlaşmayı imzalamış olmayı umuyorduk, ancak görüşmeler öncelikle arazi, dut ağaçları ve fabrika dahil olmak üzere varlıkların nasıl yönetileceğine odaklandı. Yatırımcı ayrıca dut plantasyonunu genişletmek için ek arazi ve tarımsal yayım hizmetleri yoluyla hükümet desteği talep etti. Anlaşmanın Temmuz ayında imzalanacağı konusunda iyimseriz" diye ekledi.
Fabrikanın Durumu
Kigali Özel Ekonomik Bölgesi'nde bulunan ipek fabrikası, yılda 70-100 ton ipek kozası işleme kapasitesine sahip. Ekim 2021 itibarıyla NAEB yetkilileri, fabrikaya en az 1,3 milyon dolar yatırım yapıldığını belirtmişti.
Fabrikadaki 37 makineden yalnızca 15'i şu anda faal durumda; NAEB, çiftçilerin ürünlerinin ziyan olmaması için koza satın almaya ve işlemeye devam ediyor.
Fabrika şu anda ham kozaların işlenmesinde kullanılan ekipmanları çalıştırıyor; ancak kozaları ipek ipliğine dönüştürmek için gereken makineler, sınırlı teknik uzmanlık nedeniyle atıl durumda.
İpekböcekçiliği Ruanda'ya, Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) desteğiyle Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde 2003 yılında tanıtıldı.
HEworks Rwanda, ipek fabrikasını 2016'dan itibaren işletti ve 2021'de faaliyetlerini durdurdu. O tarihten bu yana sektörü NAEB yönetiyor ve çiftçilerin katılımını sürdürmek için geçici önlemler uyguluyor.
NAEB'e göre ipekböcekçiliği sektörü, döviz geliri yaratma, dış ticaret açığını azaltma ve özellikle kadınlar ile gençler için istihdam oluşturma kapasitesiyle önemli bir ekonomik potansiyele sahip.
NAEB, Gatsibo, Gasabo, Gakenke, Nyanza, Karongi ve Rusizi'de bulunan altı koza üretim merkezi işletmektedir.