Ekvator Üretim, Dış Ticaret, Yatırım ve Balıkçılık Bakanı Luis Alberto Jaramillo ile Kanada Uluslararası Ticaret Bakanı Maninder Sidhu tarafından 24 Temmuz 2026 tarihinde, Ottava’da Ekvator-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmıştır. Anlaşmanın anayasal ve yasal onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından 2026 yılı sonuna kadar yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.
Ekvator Merkez Bankası verilerine göre, 2025 yılında Ekvator’un Kanada’dan ithalatı 617,9 milyon dolar; Kanada’ya ihracatı ise 562,8 milyon dolar olarak gerçekleşmiş; dış ticaret hacmi 1,179 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. Kanada, Ekvator'un petrol dışı ihracatında dokuzuncu büyük ticaret ortağıdır.
Ekvator Kanada’ya kakao, muz, madencilik ürünleri, petrol, karides, kesme taze çiçekler ihraç ederken, Kanada’dan işlenmiş ve işlenmemiş gıda ürünleri (buğday, mercimek, bezelye, yulaf, dondurulmuş patates, çikolata, şekerleme, yeşil ve siyah çay ile gıda takviyeleri), dizel yakıt, gübre, sanayi makineleri, madencilik ekipmanları, kimyasal ürünler, ulaşım ekipmanları, ilaçlar, kişisel bakım ürünleri, gübre, hayvan yemleri ithal etmektedir.
Ekvator Üretim, Dış Ticaret ve Yatırımlar Bakanlığı açıklamasına göre; Anlaşma kapsamında Ekvator menşeli 600'den fazla ürün Kanada pazarına gümrüksüz erişim sağlayacak ve böylece Ekvator, Kanada pazarında Kolombiya ve Peru'nun sahip olduğu tercihli ticaret koşullarından yararlanabilecektir. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Ekvator'un ihracat kalemlerinin %99,6'sı Kanada pazarına gümrüksüz giriş yapabilecektir. Bu kapsamda muz, kakao ve kakao ürünleri, karides, tropikal meyveler, brokoli, kuşkonmaz, palm kalbi, kinoa, dondurulmuş meyve ve sebzeler ile tekstil ve hazır giyim ürünleri, konserve sebzeler, maden suyu, güller ve diğer kesme çiçekler, sardalya, çikolata, şekerleme, mobilya, seramik, ahşap ürünleri, otomotiv yan sanayi ürünleri, lastik, ayakkabı ve kozmetik ürünleri Kanada pazarına gümrüksüz ihraç edilebilecek başlıca ürün gruplarıdır.
Diğer taraftan, Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Ekvator, Kanada'dan gerçekleştirdiği ithalatın neredeyse tamamını kapsayan tarife satırlarının %97,2'sindeki gümrük vergilerini kaldıracaktır. Ekvator'da uygulanan ortalama gümrük vergisi oranının Kanada'nınkinden iki katından daha yüksek olması (%6,8'e karşı %3,2) nedeniyle, gümrük vergilerinin kaldırılmasının özellikle Ekvator pazarına ihracat yapan Kanadalı firmalara önemli bir rekabet avantajı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Anlaşma kapsamında tarım ürünlerine ilişkin olarak, Ekvator, buğday, tahıl ve yağlı tohumlar, hububat ürünleri, et, baklagiller, işlenmiş gıda ürünleri ve şeker içeren ürünler gibi Kanada'nın başlıca tarım ürünleri ihracatına tercihli pazar erişimi sağlayacaktır. Bununla birlikte Ekvator, bazı hassas ürünler için tarife kontenjanı uygulamayı ve gümrük vergilerinde kısmi indirim yapmayı taahhüt etmiştir. Kanada ise süt ve süt ürünleri, kanatlı eti ve yumurta gibi arz yönetimi kapsamındaki hassas tarım sektörlerini korumuş ve bu ürünlerde ilave pazar erişimi tanımamıştır.
Sanayi ürünleri kapsamında ise Kanada-Ekvator STA’sı, Kanada menşeli sanayi ürünlerinin tamamında gümrük vergilerinin kaldırılmasını öngörmektedir. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte sanayi ürünlerine ilişkin tarife satırlarının %89'undan fazlasında gümrük vergileri derhal sıfırlanacak, %2,2'sinde vergiler üç yıl içinde, %9,4'ünde yedi yıl içinde ve kalan %1,1'inde ise on yıl içinde kaldırılacaktır. Bu kapsamda cep telefonları, helikopterler, gübreler, kimyasallar ve plastik ürünleri, sondaj ve kazı makineleri ile bunların parçaları, sanayi tipi yük araçları, kozmetik ürünler, bilgi ve iletişim teknolojileri ürünleri ile ilaçlar gibi halen %5 ila %25 arasında değişen gümrük vergilerine tabi ürünlere ilişkin tarifeler kaldırılacaktır.
29 bölümden oluşan anlaşma; mal ve hizmet ticareti, yatırımlar, e-ticaret, şeffaflık, iş gücü, çevre, toplumsal cinsiyet, KOBİ'ler, yerli halklar ve uyuşmazlıkların çözümü gibi alanları kapsayan yeni nesil bir serbest ticaret anlaşması niteliğindedir. Ayrıca Ekvator, halk sağlığı, çevrenin korunması, ürün güvenliği ile bitki ve hayvan sağlığına ilişkin düzenleme yapma hakkını muhafaza etmiş, kullanılmış kıyafet ithalatına yönelik yasağını korumuştur.
Anlaşmada Ekvator'un hassas sektörlerine yönelik koruyucu hükümler de yer almaktadır. Bu kapsamda pirinç, mısır, süt, et, şeker ve diğer stratejik tarım ürünlerini kapsayan toplam 227 tarım ürünü anlaşma kapsamı dışında bırakılmış veya özel koruma mekanizmalarına tabi tutulmuştur. Ayrıca bazı hayvansal ürünlerde ithalat kotaları uygulanarak yerli üreticilerin korunması amaçlanmıştır.