ABD’nin Michigan Eyaleti Valilik Ofisi ve Michigan Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından, Kanadalı Calgary merkezli enerji şirketi Enbridge Inc.’e ait Line 5 adlı transit boru hattının eyaletten geçiş hakkının, sızıntı riski ve çevresel kaygılar nedeniyle iptali ve feshini öngören 13 Kasım 2020 tarihli bir bildirim yayımlanmıştır. Söz konusu bildirim çerçevesinde Eyalet yönetimi, Kanadalı Enbridge Inc.’e hattın operasyonlarını 12 Mayıs 2021 tarihine kadar gönüllü olarak durdurması çağrısı yapmıştır.
Anılan ihtilafa yönelik olarak Ednbridge Inc. ile Michigan Eyaleti arasında ABD mahkemelerinde başlayan hukuki dava sürecinden de bir netice alınamamıştır. ABD ile Kanada arasındaki söz konusu ihtilafın çözümü amacı ile Michigan Eyaleti ve Enbridge Inc. arasında bir süredir devam eden arabulucuk temasları 9 Eylül 2021 tarihinde bir anlaşma sağlanamadan sona ermiştir.
Enbridge Line 5 Transit Boru Hattı, 1953 yılından beri Batı Kanada’dan Orta Kanada’ya ABD’nin Huron Gölü ile Michigan Gölü’nü birleştiren Mackinac Boğazı’nın altından geçerek hidrokarbon sevkiyatı gerçekleştirmektedir.
Öte yandan, Kanada Dışişleri Bakanı Sayın Marc Garneau tarafından yapılan 4 Ekim 2021 tarihli açıklamada, Kanada ve ABD Hükümetleri Arasında Transit Boru Hatlarına Yönelik 1977 Anlaşması ile ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının, doğal felaketler ve olağanüstü haller dışında, kesintisiz bir şekilde devamının temin edildiği; söz konusu ihtilafın 1977 Anlaşması’nın “Anlaşmazlıkların Halli” ile ilgili hükmü uyarınca tesis edilen tahkim mekanizmasına taşınması amacı ile Kanada Hükümeti tarafından gerekli başvurunun yapıldığı ifade edilmiştir.
ABD ile Kanada arasında imzalanan 1977 Anlaşması’na göre ham petrol veya sıvılaştırılmış doğalgazın Line 5 gibi transit boru hatları üzerinden iletilmesini engelleyen, mevcut güzergahı değiştiren veya yeni güzergah oluşturan, hatta müdahale eden ve bu yönde etki doğuran nitelikteki her türlü önlem yasaklanmıştır. Anlaşmanın 9. Maddesine göre taraflar arasındaki herhangi bir anlaşmazlıkta mümkün mertebe öncelikle müzakere edilerek çözüm aranması; çözüm sağlanamaz ise taraflardan birinin talebi ile tahkim yoluna gidilebileceği öngörülmektedir.
Bakan Garneau, Enbridge Line 5 adlı transit boru hattının Kanada’nın enerji arz güvenliği açısından önemini vurgulayarak 65 yılı aşkın süredir söz konusu boru hattının Kanada’nın batısından orta ve iç kesimlerine ABD üzerinden geçerek güvenli bir şekilde hidrokarbon sevkiyatı gerçekleştirdiğini ve evlerin ısınmasına yönelik enerji tedariğinde önemli rol oynadığını; hattın Kanada ekonomisine önemli ölçüde katkı sağladığını kaydetmiştir.
Kanada Dışişleri Bakanı, Büyük Göller Bölgesi’nin çevre koruma ve sağlığı açısından Line 5’in mevcut güzergahının 500 milyon $ değerindeki “Great Lakes Tunnel Project” ile Mackinac Boğazı’nın göl yatağının altından geçecek şekilde değiştirilmesi şeklinde Enbridge Inc. tarafından yapılan önerinin de Kanada Hükümeti’nce desteklendiğini belirtmiştir. Yapılan açıklamada, Enbridge Line 5 Hattının kesintisiz biçimde çalışmasını temin etmek üzere Kanada Hükümeti’nin yaptığı çalışmaların özellikle Alberta, Saskatchewan, Ontario ve Quebec Eyalet Hükümetleri ile sanayi ve işçi kuruluşları ile yakın işbirliği içerisinde yürütüleceği belirtilmiştir.
Michigan ve Büyük Göller Bölgesinden geçerek, çevresel açıdan hassas bir bölge olarak nitelendirilen Mackinac Boğazı’nın altından geçen ikiz boru kattı kanalıyla Superior, Wisconsin ve Sarnia arasında sevkiyat gerçekleştiren Enbridge Line 5 Hattı, günde 540.000 varil Kanada ham petrolü ve petrol ürünleri taşımakta ve bu petrol “Sarnia-Lambton Petrokimya ve Rafineri Kompleksi” dahil rafinerilere ve Kanada'nın iki büyük eyaleti olan Ontario Eyaleti ile Quebec Eyaleti'ndeki tesislere taşınmaktadır. Ontario Eyaleti’nin yakıt ihtiyacının neredeyse yarısını, Quebec Eyaleti'nin ham petrol talebinin yaklaşık %65’ini karşılayan Enbridge Line 5 Hattı, Toronto Pearson Havalimanında kullanılan jet yakıtlarının tedariğini de sağlamaktadır.
Enbridge Line 5 hattının savunucuları, hattın Michigan, Ohio ve Pennsylvania gibi ABD’nin Orta-batı Eyaletleri için de, propan başta olmak üzere enerji arz tedariği konusunda önemli rol oynağını ifade etmektedirler.