Sırbistan’da 23 farklı sektörde 120’nin üzerinde önemli yabancı yatırımcının üyesi olduğu “Yabancı Yatırımcılar Konseyi” (Foreign Investors Council-FIC) tarafından 2003 yılından bu yana, ülkedeki iş ortamına ilişkin kapsamlı bir değerlendirme niteliği taşıyan ve iş ortamının iyileştirilmesine yönelik tavsiyeleri içeren “White Book” yayımlanmaktadır. “White Book” ile Sırbistan’ın AB ekonomisine entegrasyonun teşviki amaçlanmaktadır.
FIC üyeleri, Konseyin kurulduğu 2002 yılından bugüne dek Sırbistan’da 36 milyar avronun üzerinde yatırım yapmıştır ve hâlihazırda 100.000’in üzerinde kişiye istihdam sağlamaktadır. FIC çatısı altında; Yasadışı Ticaret ile Mücadele ve Gıda Komitesi, Finansal Hizmetler Komitesi, İnsan Kaynakları Komitesi, Altyapı ve Emlak Piyasası Komitesi, Hukuk Komitesi, İlaç Endüstrisi Komitesi, Vergilendirme Komitesi ve Telekomünikasyon ve Dijital Ekonomi Komitesi olmak üzere sekiz adet ana komite bulunmaktadır.
Sırbistan iş dünyasındaki en prestijli etkinlikler arasında yer alan ve her yıl siyasetten ve bürokrasiden en üst düzey yetkililerin ve önemli paydaşların katılımıyla gerçekleşen “White Book” tanıtımına, bu sene Sırbistan Başbakanı Ana Brnabic’in yanı sıra birçok Bakan da katılım sağlamıştır. Söz konusu çalışmanın İngilizce versiyonuna https://fic.org.rs/projects/white-book/white-book-publication/ internet adresinden ulaşılması mümkündür. Açılışa Konsey Başkanı Mike Michel tanıtımda yaptığı açılış konuşmasında, pandemi nedeniyle yaşanan zorlu zamanlarda Sırp Hükümetinin ülkedeki iş ortamını iyileştirilmesi konusundaki kararlılığını FIC olarak memnuniyetle karşıladıklarını, ancak pandeminin yeni bir gerçeklik haline geldiğini ve gelecek yıl da iş ortamında eğilimleri belirlemeye devam edeceğini belirtmiştir. Michel ayrıca, Sırp ekonomisinin pandeminin neden olduğu şoktan nispeten çıktığını ve istikrarlı bir büyüme sürecine yeniden döndüğünü, ancak aksaklıkların tamamıyla ortadan kalkmadığını da ifade etmiştir. Michel’e göre, ekonomik büyümede üretkenliği ve sürdürülebilir yatırımlar önemli bir rol üstlenecektir.
Bu çerçevede, son olarak yayımlanan “White Book 2021”de FIC tarafından geçen yıl sunulan toplam 319 tavsiyenin %67’sinde herhangi bir ilerleme kaydedilemediği, %25’inde belirli bir ilerleme yaşandığı ve %8’inde ise önemli iyileştirme sağlandığı ifade edilmiştir. Dokuz öncelikli başlık arasında en düşük puanı 1 puan ile “işgücü piyasası düzenlemeleri” almıştır. Söz konusu başlık altında sadece yabancı istihdamı konusunda bir miktar ilerleme görüldüğü kaydedilmiştir. Diğer ana önerilere bakıldığında ise; “gıda ve tarım” (1,18), “vergiler” (1,29), “iflas hukuku” (1,44), “kambiyo mevzuatı” (1,44), “emlak piyasası” (1,48), “ilaç endüstrisi” (1,67) ve “yasadışı ticareti önleme, denetim ve gözetim” (2,00) olarak sıralandığı görülmektedir. En yüksek puanı ise 2,60 puan ile “dijitalleşme ve e-ticaret” başlığı almıştır. “White Book 2021” de ise gelecek sene için 54 alanda toplam 346 öneri de bulunulmuştur.
“White Book 2021”in kamuoyu ile paylaşılmasının ardından, Sırp Hükümeti bu yıl ki tavsiyelerin hayata geçirilmesi için gerekli önlemlerin alınması ve uygulanmasının takip edilmesi amacıyla bir Çalışma Grubu oluşturulmasına karar verildiğini açıklamıştır. Söz konusu çalışma grubunun Başkanlık görevine Başbakan Ana Brnabiç, Başkan Yardımcılığına ise Sırbistan Başbakan Yardımcısı ve aynı zamanda Maden ve Enerji Bakanı Zorana Mihajloviç getirilmiştir. Çalışma Grubunun diğer üyeleri arasında Tarım, Orman ve Su Yönetimi Bakanı Branislav Nedimoviç, Maliye Bakanı Sinişa Mali, Ekonomi Bakanı Andjelka Atanaskoviç, Çevre Koruma Bakanı Irena Vujoviç, İnşaat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Tomislav Momiroviç, Ticaret, Turizm ve Telekomünikasyon Bakanı Tatjana Matiç, Kamu Yönetimi ve Yerel Yönetimler Bakanı Marija Obradoviç, Sağlık Bakanı Zlatibor Loncar, Çalışma, İstihdam, Gaziler ve Sosyal Politika Bakanı Darija Kisiç Tepavceviç de yer almaktadır. Karara göre çalışma grubu, faaliyetlerin etkin şekilde yürütülmesi amacıyla kamu kurumları ve FIC üyelerinden oluşan alt gruplar oluşturabilir. Söz konusu çalışma grubunun her doksan günde bir Hükümete rapor vermesi beklenmektedir.