Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü

...

Yunan Hava Sahasının Modernizasyon İhtiyacı Yaşanan Son Kriz ile Daha Belirginleşti

Son yaşanan karartma, ülkenin hava trafik sistemindeki kronik zayıflıkları ortaya çıkarmıştır.

Yetkililer ve belgelerin ortaya koyduğu üzere, Yunan hava sahasında hava trafik kontrolörleri ile pilotlar arasındaki iletişimi modernleştirmesi gereken bir sözleşme, uçuş güvenliği için kritik olduğu kabul edilmesine rağmen yedi yıldır tamamlanamamıştır.

Bu proje, Atina Uçuş Bilgi Bölgesi'ndeki uçuşları saatlerce aksatan son karartmanın ardından yeniden gündeme geldi ve uzun süredir ertelenen havacılık modernizasyonlarının yeniden mercek altına alınmasına neden olmuştur. Nisan 2019'da imzalanan anlaşma, teslimatın 30 ay içinde, Eylül 2021'e kadar yapılmasını şart koşuyordu.

03/2019 numaralı sözleşme olarak bilinen proje, Hellen Sivil Havacılık Otoritesi için bir sesli iletişim ve kayıt sistemi (VCRS) tedarikini kapsamaktaydı. 4.7 milyon Avro değerindeki sistemin, Atina-Makedonya Bölge Kontrol Merkezi'ne ve röle istasyonlarına kurulması planlanmıştı.

Ulaştırma Bakanlığı üst düzey bir kaynağa göre, görece küçük maliyetine rağmen bu sistem, Yunanistan'ın AB hukukuna uyumu ve halen tamamlanmamış olan TopSky ATC One hava trafik kontrol platformu ile birlikte çalışabilirlik için hayati önem taşımaktadır.

Sözleşme, dönemin Ulaştırma Bakanı Hristos Spircis ve yüklenici firma Space Hellas tarafından imzalanmıştı. Eski bir hükümet yetkilisi, mevcut sistemin yıllar süren kemer sıkma politikalarının ardından demode kaldığını söylemiştir. Yetkili, güvenlik endişelerine ve kayıp ücretlere işaret ederek, "Bazı durumlarda sistemler, Yunan FIR'ındaki her uçuşun benzersiz numarasını kaydetmiyordu" demiştir.

Ulaştırma Bakanlığı kaynakları, pandemiye bağlı mücbir sebep, teknik karmaşıklık ve diğer projelerle koordinasyon ihtiyacını gerekçe göstermiştir. Kontrolörler ve güvenlik mühendislerinden oluşan gözetim komiteleri teknik şartname konusunda anlaşmazlığa düşerken, kurulum sonrası destek konusunda da soru işaretleri ortaya çıkmıştır.

Kasım 2022'de, teslim tarihini 14 ay kaçırdıktan sonra Sivil Havacılık Otoritesi sözleşmede değişiklik yapmak istemiştir. Dönemin bakanı Kostas Karamanlis, yasal gerekliliklere atıfta bulunarak bu talebi reddetmiştir. Yetkililer, daha fazla gecikmeyi önlemek için yüklenici firmanın temerrüde düşürülmediğini söylemiştir.

2023'teki Tempi demiryolu felaketi ve seçimlerin ardından gözetim sorumluluğu el değiştirdikten sonra, hukuk müşavirleri yüklenicinin temerrüde düşürülmesini tavsiye etmiştir. Devlet Hukuk Konseyi daha sonra, malzemelerin sonradan belirlendiği gerekçesiyle sözleşmenin feshedilmediği yönünde görüş bildirmiştir.

Aralık 2024'te revize edilmiş bir komite oluşturulmuş; Nisan 2025'te bu komite, projeye yeniden başlanacağını duyurmuştur. Sayıştay, Ekim ayında, faal olmayan bir sözleşmede değişiklik yapılamayacağına hükmederek değişikliği reddetmiştir.