Bugün Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daveti üzerine Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulunuyor.
Ziyaret öncesinde, Ekonomik Araştırma ve Reform Merkezi (CERR), son dokuz yılda Özbekistan ve Türkiye arasındaki ticaret, ekonomi ve yatırım iş birliğinin dinamiklerine ilişkin rapor sundu.
İki ülke arasındaki ekonomik bağlar, ikili anlaşmalar, hükümetler arası iş birliği mekanizmaları ve Türk Devletleri Teşkilatı'na katılım da dahil olmak üzere düzenli üst düzey temaslar yoluyla gelişmektedir.
2023 yılında, Türkiye Cumhurbaşkanı'nın Özbekistan'a yaptığı resmi ziyaret, yaklaşık 10 milyar dolar değerinde hükümetler arası ve ticari anlaşmalar paketinin imzalanmasıyla sonuçlanan Özbekistan-Türkiye İş Forumuna eşlik etti.
Haziran 2024'te Özbekistan Cumhurbaşkanı, ikili ekonomik ve yatırım iş birliğini genişletmeyi amaçlayan anlaşmalar, protokoller ve yol haritalarının imzalanmasıyla sonuçlanan Yüksek Düzey Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısının yapıldığı Türkiye'yi ziyaret etti.
Karşılıklı ticarette en çok tercih edilen ülke muamelesi ve Tercihli Ticaret Anlaşması uygulanmaktadır. Türkiye, Özbekistan'ın ticaret ve ithalat hacimlerinde sürekli olarak dördüncü, ihracatta ise beşinci sırada yer almaktadır. 2025 yılında Türkiye'nin Özbekistan'ın toplam dış ticaret cirosundaki payı %3,7 olup, ihracatta %3,4, ithalatta ise %4 olmuştur.
2017'den 2025'e kadar karşılıklı ticaret hacmi neredeyse iki katına çıkarak 3 milyar dolara ulaşmıştır. Özbekistan'dan Türkiye'ye ihracat 1,3 kat artarak 1,1 milyar dolara, Türkiye'den ithalat ise 2,8 kat artarak 1,9 milyar dolara yükselmiştir. İthalatın ihracata göre daha hızlı büyümesi nedeniyle ticaret açığı 751,6 milyon dolar olmuştur.
Özbekistan'ın 2025 yılında Türkiye'ye yaptığı ihracatın yapısı şu kalemleri içermektedir: 511,4 milyon dolar (45%) değerinde sanayi malları (bakır ürünleri, iplik vb.), 152,3 milyon dolar (13,4%) değerinde ağırlıklı olarak kıymetli metallerden yapılmış mamul ürünler, 124,3 milyon dolar (11%) değerinde kimyasal ürünler, 80,1 milyon dolar (7%) değerinde makine ve ulaşım ekipmanları, 63 milyon dolar (5,5%) değerinde gıda ürünleri (kurutulmuş meyveler, kuruyemişler), 36,6 milyon dolar (3,2%) değerinde petrol ürünleri (benzin, gaz yağı), 18 milyon dolar (1,6%) değerinde gıda dışı hammaddeler ve 149,9 milyon dolar (13,2%) değerinde ağırlıklı olarak ulaşım olmak üzere hizmetler.
2025 yılında Türkiye'den yapılan ithalatlar arasında 674,6 milyon dolar (35,7%) değerinde makine ve ulaşım ekipmanı, 408,9 milyon dolar (21,7%) değerinde kimyasal ürünler, 390,2 milyon dolar (20,7%) değerinde sanayi malları, 136,2 milyon dolar (7,2%) değerinde mamul mallar, 94,6 milyon dolar (5%) değerinde gıda ürünleri, 30,2 milyon dolar (1,6%) değerinde petrol ürünleri (yağlayıcılar), 30,1 milyon dolar (1,6%) değerinde gıda dışı hammaddeler ve 117,4 milyon dolar (6,2%) değerinde hizmetler yer almaktadır.
Yatırım iş birliği de istikrarlı bir şekilde gelişmektedir. İki ülke arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması bulunmaktadır. 1 Ocak 2026 itibarıyla Özbekistan'da Türk sermayeli 2.137 işletme faaliyet göstermekte olup, bunların 496'sı ortak girişim, 1.641'i ise tamamen Türk sermayeli işletmelerdir. 2017-2025 yılları arasında Türkiye'den gelen toplam doğrudan yatırım ve krediler 9 milyar dolara ulaşmış olup, bunun 2,6 milyar doları 2025 yılında çekilmiştir.
Türk yatırımlarının ana sektörleri arasında enerji sektörü, imalat, tarım ve inşaat yer almaktadır. Özellikle, Türk şirketi Cengiz Enerji, Taşkent bölgesinde 240 MW ve Sırdarya bölgesinde 220 MW kapasiteli termik santraller inşa etmektedir.
Böylece, son yıllarda ticaret hacimlerinde, yatırımlarda ve Türk sermayeli işletme sayısında istikrarlı bir büyüme ve ekonomik işbirliği alanlarında genişleme yaşanmış olup, bu durum Özbekistan-Türkiye ortaklığının stratejik niteliğini teyit etmekte ve işbirliğinin daha da derinleştirilmesi için zemin hazırlamaktadır. (Uzdaily.uz)