Ruanda Temsilciler Meclisi, hayvancılık ve balıkçılığı düzenleyen yasa tasarısını kabul etti. Böylece sektörün profesyonelleştirilmesini, gıda güvenliğinin güçlendirilmesini ve Ruanda'nın hayvancılık ile balıkçılık sektörlerinin uluslararası standartlara uyum sağlamasını amaçlayan yeni bir hukuki çerçevenin önü açılmış oldu. Tasarı, 28 Temmuz 2026 Salı günü, oturuma katılan 74 milletvekilinin tamamının oyuyla kabul edildi. Yasanın yürürlüğe girebilmesi için Cumhurbaşkanının onayı ve ardından Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu gelişme, Temsilciler Meclisi'nin bir hafta önce tarım sektörünü düzenleyen ayrı bir yasa tasarısını kabul etmesinin ardından geldi.

Dört ayrı yasa tek çatı altında toplandı

Parlamentonun Arazi, Tarım, Hayvancılık ve Çevre Komitesi Başkanı Alice Muzana, yeni düzenlemenin mevcut dört farklı yasayı tek bir kapsamlı yasa altında birleştirdiğini belirtti.

Birleştirilen yasalar şunlardır:

• 2008 tarihli evcil hayvanlarda bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrolü yasası,

• 2008 tarihli su ürünleri yetiştiriciliği ve balıkçılık yasası,

• 2002 tarihli evcil hayvan kimliklendirme yasası,

• 2013 tarihli arıcılık yasası.

-Muzana'ya göre eski düzenlemelerde çeşitli eksiklikler bulunuyordu. Bunlar arasında:

• Hayvan taşımacılığına ilişkin yetersiz hükümler,

• Profesyonel hayvancılık ve balıkçılık faaliyetlerinin yeterince düzenlenmemesi,

• Yerli hayvan ırklarının korunmasına yönelik eksiklikler,

• Hayvan yemlerinin yönetimine ilişkin yasal boşluklar yer alıyordu.

Yeni yasa bu eksiklikleri gidermeyi amaçlıyor.

-Yeni yasa, özellikle Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) tarafından yayımlanan Kara Hayvanları Sağlık Kodu (Terrestrial Animal Health Code) ile uyumlu hale getirildi. Bu sayede Ruanda'nın hayvansal ürünlerde uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.

Parlamento komitesinin yaptığı inceleme sonucunda yasa tasarısı önemli ölçüde genişletildi.

• 41 maddeden 68 maddeye çıkarıldı.

• Bölüm sayısı 6'dan 8'e yükseltildi.

• 4 madde aynen korundu.

• 5 maddede dil bilgisi düzeltmesi yapıldı.

• 27 madde önemli ölçüde değiştirildi.

• 9 madde çıkarıldı.

• 36 yeni madde eklendi.

-Yeni düzenlemede dikkat çeken yeniliklerden biri "One Health (Tek Sağlık)" yaklaşımının yasaya dahil edilmesi oldu. Bu yaklaşım;

• insan sağlığını,

• hayvan sağlığını,

• çevre sağlığını

bir bütün olarak ele alıyor.

Ayrıca modern bilgi, teknoloji ve yenilikçi üretim yöntemlerinin hayvancılık ve balıkçılıkta kullanımını teşvik eden hükümler de eklendi.

Komite, yasa tasarısının adını da değiştirdi. İlk taslak:

"Hayvancılık, Hayvan Sağlığı ve Balıkçılık Kanunu"

şeklindeydi. Ancak komite, hayvan sağlığının zaten hayvancılığın ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek ismi şu şekilde değiştirdi:

"Hayvancılık ve Balıkçılık Kanunu"

Tarım ve Hayvancılık Bakanı Telesphore Ndabamenye, yasanın sektör açısından önemli bir reform olduğunu söyledi.

Bakan, düzenlemenin;

• üretimden pazarlamaya kadar tüm değer zincirini daha açık şekilde düzenlediğini,

• sektör paydaşları arasındaki iş birliğini güçlendirdiğini,

• profesyonel üretimi teşvik ettiğini,

• denetim ve izleme mekanizmalarını güçlendirdiğini belirtti.

Ayrıca gıda güvenliğinin artırılması ve uluslararası standartlara uyum sağlanmasının temel hedeflerden biri olduğunu vurguladı. Bakan, uygulamaya ilişkin ayrıntıların daha sonra çıkarılacak Bakanlık yönetmelikleriyle belirleneceğini de ifade etti. Son olarak, özellikle balıkçılık sektörünün, uygun şekilde düzenlenmesi halinde Ruanda ekonomisine çok daha büyük katkı sağlayabilecek önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.