Ruanda'da, 2023 İşletme Sayımı'na dayanan son Toplumsal Cinsiyet Tematik Raporu'na göre, Ruanda'da kadınlar tarafından yönetilen işletmelerin oranı 2017 yılında yüzde 32,6 iken, 2023 yılında 7,3 puanlık artışla yüzde 39,9'a yükselmiştir. 2017-2020 döneminde kadınlar tarafından yönetilen işletmelerin sayısı %38,7 artarken, erkekler tarafından yönetilen işletmelerde bu artış %14,3 olmuştur. Bu eğilim 2020-2023 döneminde de devam etti. Kadınların yönettiği işletmeler %24,7 büyürken, erkeklerin yönettiği işletmelerde büyüme %10,9 seviyesinde kalmıştır. Ruanda Ulusal İstatistik Enstitüsü (NISR) tarafından 27 Temmuz Pazartesi günü yayımlanan rapora göre, kadınlar tarafından yönetilen işletme sayısı 2017 yılında 60.786 iken 2023 yılında 104.316'ya yükselmiştir. Aynı dönemde erkekler tarafından yönetilen işletme sayısı 125.662'den 157.082'ye çıktı. Bu veriler, kadın girişimciliğinin erkeklere kıyasla daha hızlı büyüdüğünü göstermektedir.

İlerlemeye rağmen Ruanda'daki işletmelerin çoğu hâlâ erkekler tarafından yönetilmektedir. İşletmelerin %60,1'i erkekler, %39,9'u ise kadınlar tarafından yönetilmektedir. İşletme ölçeği büyüdükçe bu fark daha da belirginleşmektedir.

• 1-3 çalışanı bulunan mikro işletmelerin %40,8'i kadınlar tarafından yönetilmektedir.

• Küçük ölçekli işletmelerde bu oran %30,3'e düşmektedir.

• Orta ölçekli işletmelerde %22,7,

• 100'den fazla çalışanı bulunan büyük işletmelerde ise yalnızca %10,8'dir.

Rapora göre şehirlerde kadınlar 66.341 işletmeyi yönetirken, erkekler 64.655 işletmeyi yönetmektedir. Böylece şehirlerde kadın yöneticili işletmeler erkekleri az da olsa geçmiştir. Kırsal bölgelerde ise durum tersidir. Erkekler 92.427, kadınlar ise 37.975 işletmeyi yönetmektedir.

Kadınların yönettiği işletmeler en yoğun olarak toptan ve perakende ticaret ile motorlu taşıt ve motosiklet onarımısektöründe bulunmaktadır. Bu sektörde işletmelerin %44,6'sı kadınlar tarafından yönetilmektedir. Bunu konaklama ve yiyecek-içecek hizmetleri sektörü takip etmektedir. Bu alandaki işletmelerin %33,7'si kadın yöneticilere sahiptir. İdari ve destek hizmetleri, kadınların erkeklerden biraz daha fazla temsil edildiği tek sektördür. Bu sektörde işletme yöneticilerinin %52,8'i kadındır.

Buna karşılık erkekler aşağıdaki sermaye yoğun sektörlerde açık ara baskındır:

• İnşaat: %88

• Madencilik ve taş ocakçılığı: %83,7

• Ulaştırma ve depolama: %79

• Bilgi ve iletişim teknolojileri: %77,9

Kadınların yönettiği işletmelerin %94,4'ü mikro işletme niteliğindedir. Orta ve büyük ölçekli işletmelerin toplam payı ise %1'in altındadır.