Özbekistan, bitki sağlığı prosedürlerini basitleştirmek, denetimi dijitalleştirmek ve meyve, sebze ve gıda ürünleri ihracatı yapan girişimcilere ek kolaylık sağlamak için önlemler geliştiriyor.
Taslak karara göre, bitki karantinası ve koruması alanındaki devlet hizmetlerinin verimliliğinin artırılması, bitki sağlığı kontrolünün modern mekanizmalara dayalı olarak organize edilmesi ve işletmeler için daha elverişli koşullar yaratılması amaçlanıyor.
Belge, 119 adet GTİP kodu altındaki malların karantinaya tabi ürünler listesinden çıkarılmasını, denetim sayısının %30'a kadar azaltılmasını ve orta riskli mallar için kontrol süresinin ortalama 3 iş gününden 1 iş gününe indirilmesini öngörüyor.
Ayrıca, 1 Temmuz 2026'dan itibaren karantinaya tabi ürünlerin bitki sağlığı kontrolünde otomatik bir risk yönetim sistemi uygulanacak. Bu sistem sayesinde, düşük riskli mallar için karantina denetim belgesi otomatik olarak verilecek ve yükler ek fiziksel kontrole gönderilmeyecek.
Proje ayrıca meyve ve sebze üretiminden ihracata kadar olan zincirin iyileştirilmesine özel önem vermektedir. Özellikle, karantina müfettişlerine iç bitki sağlığı sertifikalarının verilmesinde yardımcı olmak üzere kamu müfettişlerinin faaliyetleri kurulacaktır.
Ayrıca, ihracatçılar ve temsilcileri özel çevrimiçi platformlar aracılığıyla ücretsiz olarak eğitilecek ve yeterlilik sertifikası alacaklardır. Kötü ambalajlanmış, sınıflandırılmamış veya yetişmemiş meyveler bitki sağlığı sertifikası alma fırsatından mahrum bırakılabilir.
Taslak karardaki bir diğer önemli yenilik ise, 2026-2028 yılları arasında modern ambalajlarda meyve ve sebze ürünlerini sınıflandırıp satan girişimcilere ambalaj maliyetlerinin %50'sine kadar, ancak paket başına 6 bin sumu geçmeyecek şekilde geri ödeme yapılacak olmasıdır.
Bu önlemler, ihracat süreçlerini hızlandırmaya, girişimcilerin maliyetlerini düşürmeye, ürünlerin kalitesini ve çekiciliğini artırmaya ve ülkenin ihracat potansiyelini daha da güçlendirmeye hizmet edecektir. (Kun.uz)
