Doğu Afrika Topluluğu (EAC) Devlet Başkanları, üye ülkelerin bölgesel bloğun bütçesine katkı sağlaması için kullanılan formülü revize etmeye ve daha güçlü ekonomilere sahip ülkelerin daha fazla ödeme yapacağı bir sistem getirmeye karar verdiler.

Karar, 7 Mart’ta Tanzanya’nın Arusha kentinde düzenlenen EAC Devlet Başkanları 25. Olağan Zirvesi sırasında alındı. Zirvenin ardından konuşan Kenya Cumhurbaşkanı ve görev süresi dolmak üzere olan EAC Başkanı William Ruto, liderlerin bölgesel bloğu daha sürdürülebilir ve tüm üye ülkeler için daha adil hale getirmeye yönelik birkaç “önemli karar” aldığını söyledi.

“İleriye dönük olarak, bu topluluğa yapılacak katkıların adil ve eşit olması gerektiğine karar verdik. Daha büyük ekonomilere sahip ve topluluktan daha fazla fayda sağlayan ülkeler daha fazla ödemelidir,” dedi.

Daha önce EAC üye ülkeleri bloğun bütçesine eşit katkıda bulunuyordu. Ancak Ruto, liderlerin Bakanlar Konseyi’nin önerilerini gözden geçirdikten sonra sistemi ayarlamayı kabul ettiklerini belirtti.

“Katkı formülünü, her ülkenin eşit katkıda bulunduğu sistemden değiştirmeye karar verdik. Bakanlar Konseyimiz, yüzde 65’in eşit şekilde, yüzde 35’in ise değerlendirilen katkılar üzerinden paylaşılmasını önermişti,” dedi. “Ancak biz bu öneriyi geliştirdik. Yüzde 50 eşit katkı olarak yapılacak, kalan pay ise değerlendirilen katkılara göre belirlenecek; yani daha büyük ekonomilere sahip ve topluluktan daha fazla fayda sağlayan ülkeler daha fazla ödeyecek.”

Bu değişiklik, bölgesel bloğun bazı üye ülkelerden önemli miktarda ödenmemiş katkılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde geliyor.

31 Ocak itibarıyla, EAC’nin üye ülkelerden alacağı toplam 89,37 milyon dolar bulunuyordu. DR Kongo 27 milyon dolar, Burundi 22,7 milyon dolar, Güney Sudan 21,8 milyon dolar ve Somali 10,5 milyon dolar borçluydu.

Bu arada Ruanda, Tanzanya, Kenya ve Uganda, 2025/26 mali yılı için katkılarını tamamen ödemiş bulunuyor.

Ruto ayrıca, liderlerin bölgesel bloğun yönetimini ve idaresini geliştirmeye yönelik ek önlemler üzerinde de anlaştığını belirtti.

“Topluluğu kuran statü, yalnızca beş üye olduğumuz dönemde oluşturulmuştu. Ancak bugün çok daha fazla üyemiz var ve yapı bu gerçeği yansıtmalı,” dedi.

“Bu nedenle, bazı konuların ya uzlaşmayla ya da belirlenmiş bir oy çoğunluğu ile karara bağlanmasına karar verdik.”